Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.1.26.3
hetumati ca
Aṣṭādhyāyī 3.1.26
Vṛtti Patañjali

iha kaḥ cit kam cit āha .

pṛcchatu mā bhavān .

anuyuṅktām mā bhavān iti .

atra ṇic kasmāt na bhavati .

akartṛtvāt .

na hi asau samprati pṛcchati .

tūṣṇīm āste .

kim ca bhoḥ vartamānakālāyāḥ eva kriyāyāḥ kartrā bhavitavyam na bhūtabhaviṣyatkālāyāḥ .

bhūtabhaviṣyatkālāyāḥ api bhavitavyam .

abhisambandhaḥ tatra kriyate .

imām kriyām akārṣīt .

imām kriyām kariṣyati iti .

iha punaḥ na kaḥ cit abhisambandhaḥ kriyate na ca asau samprati pṛcchati .

tūṣṇīm āste .

yadi tarhi kartā na asti katham tarhi kartṛpratyayena loṭā abhidhīyate .

atham katham asmin apṛcchati ayam pracchiḥ vartate .

abhisambandhaḥ tatra kriyate .

imām kriyām kuru iti .

kartrā api tarhi abhisambandhaḥ kriyate .

katham .

kartā ca asyāḥ kriyāyāḥ bhava iti .

evam na ca kartā kartṛpratyayena ca loṭā abhidhīyate .

atha api katham cit kartā syāt .

evam api na doṣaḥ .

loṭā uktatvāt preṣaṇasya ṇic na bhaviṣyati .

vidhīyante hi eteṣu artheṣu praiṣādiṣu loḍādayaḥ .

yatra ca dvitīyaḥ prayojyaḥ arthaḥ bhavati bhavati tatra ṇic .

tat yathā āsaya śāyaya iti .