pratyayādyudāttatvāt dhātoḥ antaḥ .
pratyayādyudāttatvāt dhātoḥ antaḥ iti etat bhavati vipratiṣedhena .
pratyayādyudāttatvasya avakāśaḥ yatra anudāttā prakṛtiḥ .
samatvam simatvam .
dhātoḥ antaḥ iti asya avakāśaḥ yatra anudāttaḥ pratyayaḥ .
pacati paṭhati .
iha ubhayam prāpnoti .
gopāyati dhapāyati .
dhātoḥ antaḥ iti etat bhavati vipratiṣedhena.
pitsvarāt titsvaraḥ ṭāpi .
pitsvarāt titsvaraḥ ṭāpi bhavati vipratiṣedhena .
pitsvarasya avakāśaḥ .
pacati paṭhati .
titsvarasya avakāśaḥ .
kāryam hāryam .
iha ubhayam prāpnoti .
kāryā hāryā .
titsvaraḥ bhavati vipratiṣedhena .
citsvaraḥ cāpi pitsvarāt .
citsvaraḥ cāpi pitsvarāt bhavati vipratiṣedhena .
citsvarasya avakāśaḥ .
calanaḥ copanaḥ .
pitsvarasya saḥ eva .
iha ubhayam prāpnoti .
āmbaṣṭhyā sauvīryā .
citsvaraḥ bhavati vipratiṣedhena .
na vā ādyutāttasya pratyayasañjñāsanniyogāt .
na vā arthaḥ vipratiṣedhena .
kim kāraṇam .
ādyutāttasya pratyayasañjñāsanniyogāt .
pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatve kṛte satiśiṣṭatvāt dhātusvaraḥ bhaviṣyati .
ayam ca api ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ pitsvarasya titsvarasya ca .
kim kāraṇam .
ṭāpi svaritenaikādeśaḥ .
ṭāpi svaritena ekādeśaḥ bhavati .
idam iha sampradhāryam .
svaritatvam kriyatām ekādeśaḥ iti .
kim atra kartavyam .
paratvāt svaritatvam .
nityaḥ ekādeśaḥ .
kṛte api svaritatve prāpnoti akṛte api prāpnoti . .
svaritatvam api nityam .
kṛte api ekādeśe prāpnoti akṛte api .
anityam svaritatvam .
anyasya kṛte ekādeśe prāpnoti anyasya akṛte .
śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati .
ekādeśaḥ api anityaḥ .
anyathāsvarasya kṛte svaritatve prāpnoti anyathāsvarasya akṛte .
svarabhinnasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati .
antaraṅgaḥ tarhi ekādeśaḥ .
kā antaraṅgatā .
varṇau āśritya ekādeśaḥ padasya svaritatvam .
svaritatvam api antaraṅgam .
katham .
vakṣyati etat .
padagrahaṇam parimāṇārtham iti .
ubhayoḥ antaraṅgayoḥ paratvāt svaritatvam .
svaritatve kṛte āntaryataḥ svaridānudāttayoḥ svaritaḥ bhaviṣyati .
ayam ca api ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ pitsvarasya citsvarasya ca .
kim kāraṇam .
cāpi citkaraṇāt .
cāpi citkaraṇasāmarthyāt antodāttatvam bhaviṣyati .