Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 2 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 2.4.82
avyayād āp-supaḥ
Aṣṭādhyāyī 2.4.82
Vṛtti Patañjali

avyayāt āpaḥ lugvacanānarthakyam liṅgābhāvāt .

avyayāt āpaḥ lugvacanam anarthakam .

kim kāraṇam .

liṅgābhāvāt .

aliṅgam avyayam .

kim idam bhavān supaḥ lukam mṛṣyati āpaḥ lukam na mṛṣyati .

yathā eva hi aliṅgam avyayam evam asaṅkhyam api .

satyam etat .

pratyayalakṣaṇam ācāryaḥ prārthayamānaḥ supaḥ lukam mṛṣyati .

āpaḥ punaḥ asya luki sati na kim cit api prayojanam asti .

ucyamāne api etasmin svādyutpattiḥ na prāpnoti .

kim kāraṇam .

ekatvādīnām abhāvāt .

ekatvādiṣu artheṣu svādayaḥ vidhīyante .

na ca eṣām ekatvādayaḥ santi .

aviśeṣeṇa utpadyante .

utpannānām niyamaḥ kriyate .

atha vā prakṛtān arthān apekṣya niyamaḥ .

ke ca prakṛtāḥ .

ekatvādayaḥ .

ekasmin ekavacanam na dvayoḥ na bahuṣu .

dvayoḥ eva dvivacanam na ekasmin na bahuṣu .

bahuṣu eva bahuvacanam na ekasmin na dvayoḥ iti .

atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati utpadyante avyayebhyaḥ svādayaḥ iti yat ayam avyayāt āpasupaḥ iti sublukam śāsti .