Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 2 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 2.4.81.2
āmaḥ
Aṣṭādhyāyī 2.4.81
Vṛtti Patañjali

kim punaḥ luk ādeśānām apavādaḥ āhosvit kṛteṣu ādeśeṣu bhavati .

luk ādeśāpavādaḥ .

luk ādeśānām apavādaḥ .

tiṅkṛtābhāvaḥ tu .

tiṅkṛtasya tu abhāvaḥ .

kasya .

padatvasya .

subantapadatvāt siddham .

subantam padam iti padasañjñā bhaviṣyati .

katham svādyutpattiḥ .

lakārasya kṛttvāt prātipadikatvam tadāśrayam pratyayavidhānam .

lakāraḥ kṛt .

kṛt prātipadikam iti prātipadikasañjñā .

tadāśrayam pratyayavidhānam .

prātipadikāśrayatvāt svādyutpattiḥ bhaviṣyati .

supaḥ śravaṇam prāpnoti .

avyayāt iti luk bhaviṣyati .

katham avyayatvam .

avyayatvam makārāntatvāt .

kṛdantam māntam avyayasañjñam bhavati iti avyayasañjñā bhaviṣyati .

svaraḥ katham .

yat prakārayām cakāra .

svaraḥ kṛdantaprakṛtisvaratvāt .

kṛdantam uttarapadam prakṛtisvaram bhavati iti eṣaḥ svaraḥ bhaviṣyati .

tathā ca nighātānighātasiddhiḥ .

tathā ca nighātānighātasiddhiḥ bhavati .

cakṣuṣkāmam yājayām cakāra .

tiṅ atiṅaḥ iti tasya ca anighātaḥ .

tasmāt ca nighātaḥ siddhaḥ bhavati .

nañā tu samāsaprasaṅgaḥ .

nañā tu samāsaḥ prāpnoti .

na kārayam na hārayām .

nañ subantena saha samasyate iti samāsaḥ prāpnoti .

uktam vā .

kim uktam .

asāmarthyāt iti .

na atra nañaḥ āmantena sāmarthyam .

kena tarhi .

tiṅantena .

na cakāra kārayām .

na cakāra hārayām iti .