anabhihitavacanam anarthakam prathamāvidhānasya anavakāśatvāt .
anabhihitavacanam anarthakam .
kim kāraṇam .
prathamāvidhānasya anavakāśatvāt .
anavakāśā prathamā .
sā vacanāt bhaviṣyati. sāvakāśā prathamā .
kaḥ avakāśaḥ .
akārakam .
vṛkṣaḥ plakṣaḥ iti .
avakāśaḥ akārakam iti cet na astiḥ bhavantīparaḥ prathamapuruṣaḥ aprayujyamānaḥ api asti .
avakāśaḥ akārakam iti cet tat na .
kim kāraṇam .
astiḥ bhavantīparaḥ prathamapuruṣaḥ aprayujyamānaḥ api asti iti gamyate .
vṛkṣaḥ plakṣaḥ .
asti iti gamyate.
vipratiṣedhāt vā prathamābhāvaḥ .
atha vā dvitīyādayaḥ kriyantām prathamā vā iti prathamā bhaviṣyati vipratiṣedhena .
dvitīyādīnām avakāśaḥ kaṭam karoti bhīṣmam udāram śobhanamdarśanīyam iti .
prathamāyāḥ avakāśaḥ akārakam vṛkṣaḥ plakṣaḥ iti .
iha ubhayam prāpnoti .
kṛtaḥ kaṭaḥ bhīṣmaḥ udāraḥ śobhanaḥ darśanīyaḥ iti .
prathamā bhaviṣyati vipratiṣedhena .
na sidhyati .
paratvāt ṣaṣṭhī prāpnoti .
śeṣalakṣaṇā ṣaṣṭhī aśeṣatvāt na bhaviṣyati .
kṛtprayoge tu param vidhānam ṣaṣṭhyāḥ tatpratiṣedhārtham .
kṛtprayoge tu paratvā tṣaṣṭhī prāpnoti .
tatpratiṣedhārtham anabhihitādhikāraḥ kartavyaḥ .
kartavyaḥ kaṭaḥ iti .
saḥ katham kartavyaḥ .
yadi ekatvādayaḥ vibhaktyarthāḥ .
atha hi karmādayaḥ vibhaktyarthāḥ na arthaḥ anabhihitādhikāreṇa .