Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 2 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 2.2.34.1
alpa-ac-taram
Aṣṭādhyāyī 2.2.34
Vṛtti Patañjali

kim ayam tantram taranirdeśaḥ āhosvit atantram .

kim ca ataḥ .

yadi tantram dvayoḥ niyamaḥ bahuṣu aniyamaḥ .

tatra kaḥ doṣaḥ .

śaṅkhadundubhivīṅānām iti na sidhyati .

dundubhiśabdasya api pūrvnipātaḥ prāpnoti .

atha atantram

mṛdaṅgaśaṅkhatūṇavāḥ pṛthak nadanti saṃsadi .

prāsāde dhanapatirāmakeśavānām iti etat na sidhyati .

yathā icchasi tathā astu .

astu tāvat tantram .

nanu ca uktam dvayoḥ niyamaḥ bahuṣu aniyamaḥ iti .

tatra śaṅkhadundubhivīṅānām iti na sidhyati .

dundubhiśabdasya api pūrvnipātaḥ prāpnoti iti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

yat etat alpāctaram iti tat alpāc iti vakṣyāmi .

atha vā punaḥ astu atantram .

nanu ca uktam mṛdaṅgaśaṅkhatūṇavāḥ pṛthak nadanti saṃsadi. prāsāde dhanapatirāmakeśavānām iti etat na sidhyati iti .

atantre taranirdeśe śaṅkhatūṇavayoḥ mṛdaṅgena samāsaḥ .

atantre taranirdeśe śaṅkhatūṇavayoḥ mṛdaṅgena samāsaḥ kariṣyate .

śaṅkhaḥ ca tūṇavaḥ ca śaṇkhatūṇavau .

mṛdaṅgaḥ ca śaṇkhatūṇavau ca mṛdaṅgaśaṅkhatūṇavāḥ .

rāmaḥ ca keśavaḥ ca rāmakeśavau dhanapatiḥ ca rāmakeśavau ca dhanapatirāmakeśavāḥ teṣām dhanapatirāmakeśavānām iti .

atha yatra bahūnām pūrvanipātaprasaṅgaḥ kim tatra ekasya niyamaḥ bhavati ahosvit aviśeṣeṇa .

anekaprāptau ekasya niyamaḥ aniyamaḥ śeṣeṣu .

anekaprāptau ekasya niyamaḥ aniyamaḥ śeṣeṣu .

paṭumṛduśuklāḥ paṭuśuklamṛdavaḥ iti .