cārthe iti ucyate caḥ ca avyayam .
tena samāsasya avyayasañjñā prāpnoti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
pāṭhena avyayasañjñā kriyate .
na ca samāsaḥ tatra paṭhyate .
pāṭhena api avyayasañjñāyām satyām abhideheyavat liṅgavacanāni bhavanti .
yaḥ ca iha arthaḥ abhidhīyate na tasya liṅgasaṅkhyābhyām yogaḥ asti .
na idam vācanikam aliṅgatā asaṅkhyatā va .
kim tarhi .
svābhāvikam etat .
tat yathā : samānam īhamānānām adhīyānānām ca ke cit arthaiḥ yujyante apare na .
na ca idānīm kaḥ cit arthavān iti kṛtvā sarvaiḥ arthavadbhiḥ śakyam bhavitum kaḥ cit anarthakaḥ iti kṛtvā sarvaiḥ anarthakaiḥ .
tatra kim asmābhiḥ śakyam kartum .
yat prāk samāsāt cārthasya liṅgasaṅkhyābhyām yogaḥ na asti samāse ca bhavati svābhāvikam etat .
atha vā āśrayataḥ liṅgavacanāni bhaviṣyanti .
guṇavacanānām hi śabdānām āśrayataḥ liṅgavacanāni bhavanti .
tat yathā śuklam vastram , śuklā śāṭī śuklaḥ kambalaḥ , śuklau kambalau śuklāḥ kambalāḥ iti .
yat asau dravyam śritaḥ bhavati guṇaḥ tasya yat liṅgam vacanam ca tat guṇasya api bhavati .
evam iha api yat asau dravyam śritaḥ bhavati samāsaḥ tasya yat liṅgam vacanam ca tat samāsasya api bhaviṣyati .
atha iha kasmāt na bhavati .
yājñikaḥ ca ayam vaiyākaraṇaḥ ca .
kaṭhaḥ ca ayam bahvṛcaḥ ca .
aukthikaḥ ca ayam mīmāṃsakaḥ ca iti .
śeṣaḥ iti vartate .
aśeṣatvāt na bhaviṣyati .
yadi śeṣaḥ iti vartate
upāsnātam sthūlasiktam tūṣṇīṅgaṅgam mahāhradam droṇam cet aśakaḥ gantum mā tvā tāptām kṛtākṛte
iti etat na sidhyati .
na eṣaḥ doṣaḥ .
anyat hi kṛtam anyat akṛtam .