nadībhiḥ saṅkhyāsamāse anyapadārthe pratiṣedhaḥ .

nadībhiḥ saṅkhyāsamāse anyapadārthe pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

dvīrāvatīkaḥ deśaḥ trīrāvatīkaḥ deśaḥ .

nadībhiḥ saṅkhyā iti prāpnoti .

na vaktavyaḥ .

iha kaḥ cit samāsaḥ pūrvapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit uttarapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit anyapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit ubhayapadārthapradhānaḥ .

pūrvapadārthapradhānaḥ avyayībhāvaḥ , uttarapadārthapradhānaḥ tatpuruṣaḥ , anyapadārthapradhānaḥ bahuvrīhiḥ , ubhayapadārthapradhānaḥ dvandvaḥ. na ca atra pūrvapadārthaprādhānyam gamyate .

nanu ca yat yena ucyate saḥ tasya arthaḥ bhavati .

atra ca vayam etābhyām padābhyām etam artham ucyamānam paśyāmaḥ .

etat eva ca jānīmaḥ yat yena ucyate saḥ tasya arthaḥ iti .

api ca anyapadārthatā na prakalpeta .

citraguḥ śabalaguḥ iti .

kim kāraṇam .

atra api hi vayam etābhyām śabdābhyām etam artham ucyamānam paśyāmaḥ .

yadi api atra etābhyām śabdābhyām eṣaḥ arthaḥ ucyate anyapadārthaḥ api tu gamyate .

tatra anyapadārthāśrayaḥ bahuvrīhiḥ bhaviṣyati .

iha api tarhi anyapadārthaḥ gamyate svapadārthaḥ api tu gamyate .

tatra svapadārthāśrayaḥ avyayībhāvaḥ prāpnoti .

evam tarhi idam iha sampradhāryam .

avyayībhāvaḥ kriyatām bahuvrīhiḥ iti .

bahuvrīhiḥ bhaviṣyati vipratiṣedhena .

bhavet ekasañjñādhikāre siddham paraṅkāryatve tu na sidhyati .

ārambhasāmarthyāt avyayībhāvaḥ prāpnoti paraṅkāryatvāt ca bahuvrīhiḥ .

paraṅkāryatve ca na doṣaḥ .

nadībhiḥ saṅkhyāyāḥ samāhāre avyayībhāvaḥ vaktavyaḥ .

saḥ ca avaśyam vaktavyaḥ .

sarvam ekanadītare .