atha ye dhātūnām dvikarmakāḥ teṣām kim kathite lādayaḥ bhavanti āhosvit akathite .
kathite lādayaḥ .
kathite lādibhiḥ abhihite guṇamkarmaṇi kā kartavyā .
kathite lādayaḥ cet syuḥ ṣaṣṭḥīm kuryāt tadā guṇe .
kathite lādayaḥ cet syuḥ ṣaṣṭhī guṇakarmaṇi tadā kartavyā .
duhyate goḥ payaḥ .
yācyate pauravasya kambalaḥ iti .
katham .
akārakam hyakathitatvāt .
akārakam hi etat bhavati .
kim kāraṇam .
akathitatvāt .
kārakam cet tu na akathā .
atha kārakam na akathitam .
atha kārake sati kā kartavyā .
kārakam cet vijānīyāt yām yām manyeta sā bhavet .
kārakam cet vijānātīyāt yā yā prāpnoti sā kartavyā .
duhyate goḥ payaḥ .
yācyate pauravāt kambalaḥ iti .
kathite abhihite tvavidhiḥ tvamatiḥ guṇakarmaṇi lādividhiḥ sapare .
kathite lādibhiḥ abhihite tvavidhiḥ eṣaḥ bhavati .
kim idam tvavidhiḥ iti .
tava vidhiḥ tvavidhiḥ .
tvamatiḥ .
kimidam tvamatiḥ iti .
tava matiḥ tvamatiḥ .
na evam anye manyante .
katham tarhi anye manyante .
guṇakarmaṇi lādividhiḥ sapare .
guṇakarmaṇi lādividhiyaḥ bhavanti saha pareṇa yogena .
gatibuddhipratyavasānārthaśabdakarmākarmakāṇām aṇikartā saḥ ṇau iti .
dhruvaceṣṭitayuktiṣu ca api aguṇe tat analpamateḥ vacanam smarata .
dhruvayuktiṣu ceṣṭitayuktiṣu ca api aguṇe karmaṇi lādayaḥ bhavanti .
tat analpmateḥ ācāryasya vacanam smaryatām .
aparaḥ āha :
pradhānakarmaṇi ākhyeye lādīn āhuḥ dvikarmaṇām .
pradhānakarmaṇi abhidheye dvikarmaṇām dhātūnām karmaṇi lādayaḥ bhavanti iti vaktavyam .
ajām nayati grāmam .
ajā nīyate grāmam .
ajā nītā grāmam iti .
apradhāne duhādīnām .
apradhāne duhādīnām karmaṇi lādayaḥ bhavanti iti vaktavyam .
duhyate gauḥ payaḥ .
ṇyante kartuḥ ca karmaṇaḥ .
lādayaḥ bhavanti iti vaktavyam .
gamyate devadattaḥ grāmam yajñadattena .
ke punaḥ dhātūnām dvikarmakāḥ .
nīvahyoḥ harateḥ ca api gatyarthānām tathā eva ca dvikarmakeṣu grahaṇam draṣṭavyam iti niścayaḥ .
ajām nayati grāmam .
bhāram vahati grāmam .
bhāram harati grāmam .
gatyarthānām .
gamayati devadattam grāmam .
yāpayati devadattam grāmam .
siddham vā apo anyakarmaṇaḥ .
siddham vā punaḥ etat bhavati .
kutaḥ .
anyakarmaṇaḥ .
anyasya atra ajā karma anyasya grāmaḥ .
ajām asau gṛhītvā grāmam nayati .
anyakarma iti cet brūyāt lādīnām avidhiḥ bhavet .
anyakarma iti cet brūyāt lādīnām avidhiḥ ayam bhavet .
ajā nīyate grāmam iti .
parasādhane utpadyamānena lena ajāyāḥ abhidhānam na prāpnoti .