Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.4.49.3
kartrur īpsitatamaṃ karma
Aṣṭādhyāyī 1.4.49
Vṛtti Patañjali

īpsitasya karmasañjñāyām nirvṛttasya kārakatve karmasañjñāprasaṅgaḥ kriyepsitatvāt .

īpsitasya karmasañjñāyām nirvṛttasya kārakatve karmasañjñā na prāpnoti .

guḍam bhakṣayati iti .

kim kāraṇam .

kriyepsitatvāt .

kriyā tasya īpsitā .

na vā ubhayepsitatvāt .

na vā eṣaḥ doṣaḥ .

kim kāraṇam .

ubhayepsitatvāt .

ubhayam tasya īpsitam .

ātaḥ ca ubhayam yasya hi guḍabhakṣaṇe buddhiḥ prasaktā bhavati na asau loṣṭam bhakṣayitvā kṛtī bhavati .

yadi api tāvat atra etat śakyate vaktum ye tu ete rājakarmiṇaḥ manuṣyāḥ teṣām kaḥ cit kam cit āha kaṭam kuru iti .

sa āha na aham kaṭam kariṣyāmi ghaṭaḥ mayā āhṛtaḥ iti .

tasya kriyāmātram īpsitam .

yadi api tasya kriyāmātram īpsitam yaḥ tu asau preṣayati tasya ubhayam īpsitam iti .