Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.4.49.2
kartrur īpsitatamaṃ karma
Aṣṭādhyāyī 1.4.49
Vṛtti Patañjali

iha ucyate odanam pacati iti .

yadi odanaḥ pacyeta dravyāntarama bhinirvarteta .

na eṣaḥ doṣaḥ .

tādarthyāt tācchabdyam bhaviṣyati .

odanārthāḥ taṇḍulāḥ odanaḥ iti .

atha iha katham bhavitavyam taṇḍulān odanam pacati iti āhosvit taṇḍulānām odanam pacati iti .

ubhyathā api bhavitavyam .

katham .

iha hi taṇḍulān odanam pacati iti dvyarthaḥ paciḥ .

taṇḍulān pacan odanam nirvartayati iti .

iha idanīm taṇḍulānām odanam pacati iti dvyarthaḥ ca eva paciḥ vikārayoge ca ṣaṣṭhī .

taṇḍulavikāram odanam nirvartayati iti .

iha kaḥ cit kam cidāmantrayate siddham bhujyatām iti .

saḥ āmantrayamāṇaḥ āha prabhūtam bhuktam asmābhiḥ iti .

āmantrayamāṇaḥ āha dadhi khalu bhaviṣyati payaḥ khalu bhaviṣyati .

āmantryamāṇaḥ āha dadhnā khalu bhuñjīya payasā khalu bhuñjīya iti .

atra karmasañjñā prāpnoti .

tat hi tasya īpsitatamam bhavati .

tasya api odanaḥ eva eva īpsitatamaḥ na tu guṇeṣu asya anurodhaḥ .

tat yathā bhuñjīya aham odanam yadi mṛduviśadaḥ syāt iti evam iha api dadhiguṇam odanam bhuñjīya payoguṇamodanam bhuñjīya iti .