Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.4.32.2
karmaṇā yam abhipraiti sa sampradānam
Aṣṭādhyāyī 1.4.32
Vṛtti Patañjali

kriyāgrahaṇam api kartavyam .

iha api yathā syāt .

śrāddhāya nigarhate .

yuddhāya sannahyate .

patye śete iti .

tat tarhi vaktavyam .

na vaktavyam .

katham .

kriyām hi loke karma iti upacaranti .

kām kriyām kariṣyasi .

kim karma kariṣyasi iti .

evam api kartavyam .

kṛtrimākṛtrimayoḥ kṛtrime sampratyayaḥ bhavati .

kriyā api kṛtrimam karma .

na sidhyati .

kartuḥ īpsitatamam karma iti ucyate katham ca nāma kriyayā kriyā īpsitatamā syāt .

kriyā api kriyayā īpsitatamā bhavati .

kayā kriyayā .

sandarśanakriyayā vā prārthayatikriyayā vā adhyavasyatikriyayā vā .

iha yaḥ eṣaḥ manuṣyaḥ prekṣāpūrvakārī bhavati saḥ buddhyā tāvat kamcidartham sampaśyati sandṛṣṭe prārthanā prārthanāyām adhavasāyaḥ adhyavasāye ārambhaḥ ārambhe nirvṛttiḥ nirvṛttau phalāvāptiḥ .

evam kriyā api kṛtrimam karma .

evam api karmaṇaḥ karaṇasañjñā vaktavyā sampradānasya ca karmasañjñā .

paśunā rudram yajate .

paśum rudrāya dadāti iti arthaḥ .

agnau kila paśuḥ prakṣipyate tat rudrāya pahriyate iti .