Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.4.17
svādiṣv a-sarvanamasthāne
Aṣṭādhyāyī 1.4.17
Vṛtti Patañjali

asarvanāmasthāne iti ucyate .

tatra te rājā takṣā asarvanāmasthāne iti padasañjñāyāḥ pratiṣedhaḥ prasajyeta .

na apratiṣedhāt .

na ayam prasajyapratiṣedhaḥ sarvanāmasthāne na iti .

kim tarhi .

paryudāsaḥ ayam yat anyat sarvanāmasthānāt iti .

sarvanāmasthāne avyāpāraḥ .

yadi kena citprāpnoti tena bhaviṣyati .

pūrveṇa ca prāpnoti .

aprāpteḥ vā .

atha vā anantarā yā prāptiḥ sā pratiṣidhyate .

kutaḥ etat .

antarasya vidhiḥ vā bhavati pratiṣedhaḥ vā iti .

pūrvā prāptiḥ apratiṣiddhā tayā bhaviṣyati .

nanu ca iyam prāptiḥ pūrvām prāptim bādhate .

na utsahate pratiṣiddhā satī bādhitum .

atha vā yogavibhāgaḥ kariṣyate .

svādiṣu pūrvam padasañjñam bhavati .

tataḥ sarvanāmasthāne ayacipūrvam padasañjñam bhavati .

tato bham .

bhasañjñam ca bhavati yajādau asarvanāmasthāne iti .

yadi tarhi sau api padam bhavati ecaḥ plutavikāre padāntagrahaṇam coditam iha mā bhūt bhadram karoṣi gauḥ iti tasmin kriyamāṇe api prāpnoti .

vākyapadayoḥ antyasya iti evam tat .

bhuvadvadbhyaḥ dhārayadbhyaḥ etayoḥ padasañjñā vaktavyā .

bhuvadvadbhyaḥ dhārayadvadbhyaḥ .