atha ākhyāgrahaṇam kimartham .
nadīsañjñāyām ākhyāgrahaṇam strīviṣayārtham .
nadīsañjñāyām ākhyāgrahaṇam strīviṣayārtham .
strīviṣayau eva yau nityam tayoḥ eva nadīsañjñā yathā syāt .
iha mā bhūt grāmaṇye senānye striyai iti .
prathamaliṅgagrahaṇam ca .
prathamaliṅgagrahaṇam ca kartavyam .
prathamaliṅge yau stryākhau iti vaktavyam .
kim prayojanam .
prayojanam kviblupsamāsāḥ .
kumāryai brāhmaṇāya .
lup .
kharakuṭyai brāhmaṇāya .
atitantryai brāhmaṇāya atilakṣmyai brāhmaṇāya .
tat tarhi vaktavyam .
na vaktavyam .
avayavastrīviṣayatvāt siddham .
avayavaḥ atra strīviṣayaḥ tadāśrayā nadīsañjñā bhaviṣyati .
avayavastrīviṣayatvāt siddham iti cet iyaṅuvaṅsthānapratiṣedhe yaṇsthānapratiṣedhaprasaṅgaḥ avayavasya iyaṅuvaṅsthānatvāt .
avayavastrīviṣayatvāt siddham iti cet iyaṅuvaṅsthānapratiṣedhe yaṇsthānayoḥ api yvoḥ pratiṣedhaḥ prasajyeta .
ādhyai pradhyai brāhmaṇyai .
kim kāraṇam .
avayavasya iyaṅuvaṅsthānatvāt .
avayavaḥ atra iyaṅuvaṅsthānaḥ .
siddham tvaṅgarūpagrahaṇāt yasya aṅgasya iyuvau tatpratiṣedhāt .
siddham etat .
katham .
aṅgarūpam gṛhyate .
yasya aṅgasya iyuvau bhavataḥ tasya idam grahaṇam .
na ca etasya aṅgasya iyuvau bhavataḥ .
hrasveyuvsthānapravṛttau ca strīvacane .
hrasvau ca iyuvsthānau ca pravṛttau ca prāk ca pravṛtteḥ strīvacanau eva nadīsañjñau bhavataḥ iti vaktavyam .
śakaṭyai atiśakaṭyai brāmaṇāṇyai .
kva mā bhūt .
śakaṭaye atiśakaṭaye brāhmaṇāya .
dhenvai atidhenvai brāhmaṇyai .
kva mā bhūt .
dhenave atidhenave brāhmaṇāya .
śriyai atiśriyai brāhmaṇyai .
kva mā bhūt .
śriye atiśriye brāhmaṇāya .
bhruvai atibhruvai brāhmaṇyai .
kva mā bhūt .
bhruve atibhruve brāhmaṇāya .
aparaḥ āha : hrasvau ca iyuvsthānau ca pravṛttau api strīvacanau eva nadīsañjñau bhavataḥ iti vaktavyam : śakaṭyai , atiśakaṭyai brāmaṇāṇyai .
kva mā bhūt .
śakaṭaye atiśakaṭaye brāhmaṇāya .
dhenvai atidhenvai brāhmaṇyai .
kva mā bhūt .
dhenave atidhenave brāhmaṇāya .
śriyai atiśriyai brāhmaṇyai .
kva mā bhūt .
śriye atiśriye brāhmaṇāya .
bhruvai atibhruvai brāhmaṇyai .
kva mā bhūt .
bhruve atibhruve brāhmaṇāya .
kimartham punaḥ idam ucyate .
prathamaliṅgagrahaṇam coditam .
tat dveṣyam vijānīyāt : sarvam etat vikalpate iti .
tat ācāryaḥ suhṛt bhūtvā anvācaṣṭe hrasvau ca iyuvsthānau ca pravṛttau ca prāk ca pravṛtteḥ strīvacanau eva iti .