atha kartṛgrahaṇam kimartham .
karmavyatihārādiṣu kartṛgrahaṇam bhāvakarmanivṛttyartham .
karmavyatihārādiṣu kartṛgrahaṇam kriyate bhāvakarmaṇoḥ anena ātmanepadam mā bhūt iti .
itarathā hi tatra pratiṣedhe bhāvakarmaṇoḥ pratiṣedhaḥ .
akriyamāṇe kartṛgrahaṇe bhāvakarmaṇoḥ api ātmanepadam prasajyeta .
tatra kaḥ doṣaḥ .
tatra pratiṣedhe bhāvakarmaṇoḥ pratiṣedhaḥ .
tatra kaḥ doṣaḥ .
tatra pratiṣedhe bhāvakarmaṇoḥ api anena ātmanepadasya pratiṣedhaḥ prasajyeta .
vyatigamyante grāmāḥ vyatihanyante dasyavaḥ iti .
na vā anantarasya pratiṣedhāt .
na vā eṣaḥ doṣaḥ .
kim kāraṇam .
anantarasya pratiṣedhāt .
anantaram yat ātmanepadavidhānam tasya pratiṣedhāt .
kutaḥ etat .
anantarasya vidhiḥ vā bhavati pratiṣedhaḥ vā iti .
pūrvā prāptiḥ apratiṣiddhā tayā bhaviṣyati .
nanu ca iyam prāptiḥ pūrvām prāptim bādhate .
na utsahate pratiṣiddhā satī bādhitum .
uttarārtham tarhi kartṛgrahaṇam kartavyam .
na kartavyam .
kriyate tatra eva śeṣāt kartari parasmaipadam iti .
dvitīyam kartṛgrahaṇam kartavyam .
kim prayojanam .
kartā eva yaḥ kartā tatra yathā syāt .
karta ca anyaḥ ca yaḥ kartā tatra mā bhūt iti .