iha kasmāt na bhavati : ekaḥ ca ekaḥ ca , dvau ca dvau ca iti .
saṅkhyāyāḥ arthāsampratyayāt anyapadārthatvāt ca anekaśeṣaḥ .
saṅkhyāyāḥ arthāsampratyayāt ekaśeṣaḥ na bhaviṣyati .
na hi ekau iti anena arthaḥ gamyate .
anyapadārthatvāt ca saṅkhyāyāḥ ekaśeṣaḥ na bhaviṣyati .
ekaḥ ca ekaḥ ca iti asya dvau iti arthaḥ .
dvau ca dvau ca iti asya catvāraḥ iti arthaḥ .
na etau staḥ parihārau .
yat tāvat ucyate saṅkhyāyāḥ arthāsampratyayāt iti .
arthāsampratyaye api ekaśeṣaḥ bhavati .
tat yathā .
gārgyaḥ ca gārgyāyaṇaḥ ca gārgyau .
na ca ucyate vṛddhayuvānau iti bhavati ca ekaśeṣaḥ .
yat api ucyate : anyapadārthatvāt ca iti .
anyapadārthe api ekaśeṣaḥ bhavati .
tat yathā : viṃśatiḥ ca viṃśatiḥ ca viṃśatī iti .
tayoḥ catvāriṃśat iti arthaḥ .
evam tarhi na imau pṛthak parihārau .
ekaparihāraḥ ayam : saṅkhyāyāḥ arthāsampratyayāt anyapadārthatvāt ca iti .
yatra hi arthāsampratyayaḥ eva vā anyapadārthatā eva vā bhavati tatra ekaśeṣaḥ gārgyau viṃśatī iti yathā .
atha vā na ime ekaśeṣaśabdāḥ .
yadi tarhi na ime ekaśeṣaśabdāḥ samudāyaśabdāḥ tarhi bhavanti .
tatra kaḥ doṣaḥ .
ekavacanam prāpnoti .
ekārthāḥ hi samudāyāḥ bhavanti .
tat yathā yūtham , śatam , vanam iti .
santu tarhi ekaśeṣaśabdāḥ .
kiṅkṛtam sārūpyam .
anyonyakṛtam sārūpyam .
santi punaḥ ke cit anye api śabdāḥ yeṣām anyonyakṛtaḥ bhāvaḥ .
santi iti āha .
tad yathā mātā pitā bhrātā iti .
viṣamaḥ upanyāsaḥ .
sakṛt ete śabdāḥ pravṛttāḥ apāyeṣu api vartante .
iha punaḥ ekena api apāye na bhavati catvāraḥ iti .
anyat idānīm etat ucyate sakṛt ete śabdāḥ pravṛttāḥ apāyeṣu api vartante iti .
yat tu bhavān asmān codayati santi punaḥ ke cit anye api śabdāḥ yeṣām anyonyakṛtḥ bhāvaḥ iti tatra ete asmābhiḥ upanyastāḥ .
tatra etat bhavān āha sakṛt ete śabdāḥ pravṛttāḥ apāyeṣu api vartante iti .
etat ca vārttam .
ekaikaḥ na udyantum bhāram śaknoti yat katham tatra | ekaikaḥ kartā syāt sarve vā syuḥ katham yuktam || kāraṇam udyamanam cet na udyacchati ca antareṇa tat tulyam | tasmāt pṛthak pṛthak te kartāraḥ savyapekṣāḥ tu ||