Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.2.51.2
lupi yuktavad-vyaktivacane
Aṣṭādhyāyī 1.2.51
Vṛtti Patañjali

kimartham punaḥ idam ucyate .

anyatra abhidheyavyaktivacanabhāvāt lupi yuktavadanudeśaḥ .

anyatra abhidheyavat liṅgavacanāni bhavanti .

kva anyatra .

luki : lavaṇaḥ supaḥ , lavaṇā yavāguḥ , lavaṇam śākam iti .

anyatra abhidheyavat liṅgavacanāni bhavanti luki. iha api anyatra abhidheyavat liṅgavacanāni prāpnuvanti .

iṣyante ca abhidhānavat syuḥ iti .

tat ca antareṇa yatnam na sidhyati iti lupi yuktavadanudeśaḥ .

evamartham idam ucyate .

asti prayojanam etat .

kim tarhi iti .

lupaḥ adarśanasañjñitvāt arthagatiḥ na upapadyate .

lup nāma iyam adarśanasya sañjñā kriyate .

na ca adarśanasya liṅgasaṅkhye śakyete* atideṣṭum .

lupaḥ adarśanasañjñitvāt arthagatiḥ na upapadyate .

na vā adarśanasya aśakyatvāt arthagatiḥ sāhacaryāt .

na vā eṣaḥ doṣaḥ .

kim kāraṇam .

adarśanasya aśakyatvāt .

adarśanasya liṅgasaṅkhye* aśakye* atideṣṭum iti kṛtvā adarśanasahacaritaḥ yaḥ arthaḥ tasya gatiḥ bhaviṣyati sāhacaryāt .

yogābhāvāt ca anyasya .

adarśanena ca yogaḥ na asti iti kṛtvā adarśanasahacaritaḥ yaḥ arthaḥ tasya gatiḥ bhaviṣyati sāhacaryāt