ṅitkidvacane tayoḥ abhāvāt aprasiddhiḥ .
ṅitkidvacane tayoḥ abhāvāt , ṅakārakakārayoḥ abhāvāt , ṅittvakittvayoḥ aprasiddhiḥ .
satā hi abhisambandhaḥ śakyate kartum na ca atra ṅakārakakārau itau paśyāmaḥ .
tat yathā citraguḥ devadattaḥ iti : yasya tāḥ gāvaḥ santi saḥ eva tābhyām śabdābhyām śakyate abhisambandhum .
bhāvyete tarhi anena .
gāṅkuṭādibhyaḥ añṇit ṅit bhavati iti .
asaṃyogāt liṭ kit bhavati iti .
bhavati iti cet ādeśapratiṣedhaḥ .
bhavati iti cet ādeśasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
ṅakārakakārau itau ādeśau prāpnutaḥ .
katham punaḥ itsañjñaḥ nāma ādeśaḥ syāt .
kim hi vacanāt na bhavati .
evam tarhi ṣaṣṭhīnirdiṣṭasya ādeśāḥ ucyante na ca atra ṣaṣṭhīm paśyāmaḥ .
gāṅkuṭādibhyaḥ iti eṣā pañcamī añṇit iti prathamāyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati tasmāt iti uttarasya iti .
sañjñākaraṇam tarhi idam .
gāṅkuṭādibhyaḥ añṇit ṅitsañjñaḥ bhavati iti .
asaṃyogāt liṭ kitsañjñaḥ bhavati iti .
sañjñākaraṇe kṅidgrahaṇe asampratyayaḥ śabdabhedāt .
sañjñākaraṇe kṅidgrahaṇe asampratyayaḥ syāt .
kim kāraṇam .
śabdabhedāt .
anyaḥ hi śabdaḥ kṅiti iti anyaḥ kiti iti ṅiti iti ca .
tathā kidgrahaṇeṣu ṅidgrahaṇeṣu ca anayoḥ eva sampratyayaḥ syāt .
tadvadatideśaḥ tarhi ayam : gāṅkuṭādibhyaḥ añṇit ṅidvat bhavati iti .
asaṃyogāt liṭ kidvat bhavati iti .
saḥ tarhi vatinirdeśaḥ kartavyaḥ .
na hi antareṇa vatim atideśaḥ gamyate .
antareṇa api vatim atideśaḥ gamyate .
tat yathā : eṣaḥ brahmadattaḥ .
abrahmadattam brahmadattaḥ iti āha .
te manyāmahe brahmadattavat ayam bhavati iti .
evam iha api aṅitam ṅit iti āha .
ṅidvat iti gamyate .
akitam kit iti āha .
kidvat iti gamyate .
tadvadatideśe akidvidhiprasaṅgaḥ .
tadvadatideśe akidvidhiḥ api prāpnoti .
sṛjidṛśoḥ jhali am akiti : sisṛkṣati didṛkṣate : akillakṣaṇaḥ amāgamaḥ prāpnoti .
siddham tu prasajyapratiṣedhāt .
siddham etat .
katham .
prasajya ayam pratiṣedhaḥ kriyate : kiti na iti .
sarvatra sanantāt ātmanepadapratiṣedhaḥ .
sarveṣu pakṣeṣu sanantāt ātmanepadam prāpnoti .
uccukuṭiṣati nicukuṭiṣati : ṅiti iti ātmanepadam prāpnoti .
tasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
siddham tu pūrvasya kāryātideśāt .
siddham etat .
katham .
pūrvasya yat kāryam tat atidiśyate .
kim vaktavyam etat .
na hi .
katham anucyamānam gaṃsyate .
saptamyarthe api vatiḥ bhavati .
tat yathā : mathurāyām iva mathurāvat pāṭaliputre iva pāṭaliputravat evam ṅiti iva ṅidvat .