ekādeśasya upasaṅkhyānam .
ekādeśasya upasaṅkhyānam kartavyam : khaṭvarśyaḥ , mālarśyaḥ .
kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
uḥ sthāne aṇ prasajyamānaḥ eva raparaḥ bhavati iti ucyate na ca ayam uḥ eva sthāne aṇ śiṣyate .
kim tarhi .
uḥ ca anyasya ca .
avayavagrahaṇāt siddham .
yat atra ṛvarṇam tadāśrayam raparatvam bhaviṣyati .
tat yathā māṣāḥ na bhoktavyāḥ iti miśrāḥ api na bhujyante .
avayavagrahaṇāt siddham iti cet ādeśe rāntapratiṣedhaḥ .
avyayavagrahaṇāt siddham iti cet ādeśe rāntasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : hotāpotārau .
yathā eva uḥ ca anyasya ca sthāne aṇ raparaḥ bhavati evam yaḥ uḥ sthāne aṇ ca anaṇ ca saḥ api raparaḥ syāt .
yadi punaḥ ṛvarṇāntasya sthāninaḥ raparatvam ucyeta : khaṭvarśyaḥ , mālarśyaḥ .
na evam śakyam .
iha hi doṣaḥ syāt : kartā hartā kirati girati .
ṛvarṇāntasya iti ucyate .
na ca etat ṛvarṇāntam .
nanu ca etat api vyapadeśivadbhāvena ṛvarṇāntam .
arthavatā vyapadeśivadbhāvaḥ na ca eṣaḥ arthavān .
tasmāt na evam śakyam .
na cet evam upasaṅkhyānam kartavyam .
iha ca raparatvapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : mātuḥ , pituḥ iti .
ubhayam na vaktavyam .
katham .
iha yaḥ dvayoḥ ṣaṣṭhīnirdiṣṭayoḥ prasaṅge bhavati labhate asau anyatarataḥ vyapadeśam .
tat yathā devadattasya putraḥ , devadattāyāḥ putraḥ iti .
katham mātuḥ pituḥ iti .
astu atra raparatvam .
kā rūpasiddiḥ .
rāt sasya iti sakārasya lopaḥ rephasya visarjanīyaḥ .
na evam śakyam .
iha hi mātuḥ karoti , pituḥ karoti iti apratyayavisarjanīyasya iti ṣatvam prasajyeta .
apratyayasvisarjanīyasya iti ucyate .
pratyayavisarjanīyaḥ ca ayam .
lupyate atra pratyayaḥ rāt sasya iti .
evam tarhi bhrātuṣputragrahaṇam jñāpakam ekādeśanimittāt ṣatvapratiṣedhasya .
yat ayam kaskādiṣu bhrātuṣputraśabdam paṭhati tat jñāpayati ācāryaḥ na ekādeśanimitttāt ṣatvam bhavati iti.