kim idam uraṇraparavacanam anyanivṛttyartham : uḥ sthāne aṇ eva bhavati raparaḥ ca iti , āhosvit raparatvam anena vidhīyate : uḥ sthāne aṇ ca anaṇ ca aṇ tu raparaḥ eva .
kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
uraṇraparavacanam anyanivṛttyartham cet udāttādiṣu doṣaḥ .
uraṇraparavacanam anyanivṛttyartham cet udāttādiṣu doṣaḥ bhavati .
ke punaḥ udāttādayaḥ .
udāttānudāttasvaritānunāsikāḥ .
kṛtiḥ , hṛtiḥ , kṛtam , hṛtam , prakṛtam , prahṛtam nṝŚḥ pāhi .
astu tarhi uḥ sthāne aṇ ca anaṇ ca aṇ tu raparaḥ iti .
yaḥ uḥ sthāne saḥ raparaḥ iti cet guṇavṛddhyoḥ avarṇāpratipattiḥ .
yaḥ uḥ sthāne saḥ raparaḥ iti cet guṇavṛddhyoḥ avarṇāpratipattiḥ .
kartā hartā vārṣagaṇyaḥ .
kim hi sādhīyaḥ ṛvarṇasya asavarṇe yat avarṇam syāt na punaḥ eṅaicau .
pūrvasmin api pakṣe eṣaḥ doṣaḥ .
kim hi sādhīyaḥ tatra api ṛvarṇasya asavarṇe yat avarṇam syāt na punaḥ ivarṇovarṇau .
atha matam etat uḥ sthāne aṇaḥ ca anaṇaḥ ca prasaṅge aṇ eva bhavati raparaḥ ca iti siddhā pūrvasmin pakṣe avarṇasya pratipattiḥ .
yat tu tat uktam udāttādiṣu doṣaḥ bhavati iti iha saḥ doṣaḥ jāyate .
na jāyate .
jāyate saḥ doṣaḥ .
katham .
udāttaḥ iti anena aṇaḥ api pratinirdiśyante anaṇaḥ api .
yadi api pratinirdiśyante na tu prāpnuvanti .
kim kāraṇam .
sthāne antaratamaḥ bhavati .
kutaḥ nu khalu dvayoḥ paribhāṣayoḥ sāvakāśayoḥ samavasthitayoḥ sthāne antaratamaḥ uḥ aṇ raparaḥ iti ca sthāne antaratamaḥ iti anayā paribhāṣayā vyavasthā bhaviṣyati na punaḥ uḥ aṇ raparaḥ iti .
ataḥ kim .
ataḥ eṣaḥ doṣaḥ jāyate : udāttādiṣu doṣaḥ iti .
ye ca api ete ṛvarṇasya sthāne pratipadam ādeśāḥ ucyante teṣu raparatvam na prāpnoti : ṝtaḥ it dhātoḥ ut oṣṭhyapūrvasya iti .
siddham tu prasaṅge raparatvāt .
siddham etat .
katham .
prasaṅge raparatvāt .
uḥ sthāne aṇ prasajyamānaḥ eva raparaḥ bhavati iti .
kim vaktavyam etat .
na hi .
katham anucyamānam gaṃsyate .
sthāne iti vartate sthānaśabdaḥ ca prasaṅgavācī .
yadi evam ādeśaḥ aviśeṣitaḥ bhavati .
ādeśaḥ ca viśeṣitaḥ .
katham .
dvitīyam sthānagrahaṇam prakṛtam anuvartate. tatra evam abhisambandhaḥ kariṣyate : uḥ sthāne aṇ sthāne iti .
uḥ prasaṅge aṇ prasajyamānaḥ eva raparaḥ bhavati .