ṭakitoḥ ādyantavidhāne pratyayapratiṣedhaḥ .
ṭakitoḥ ādyantavidhāne pratyayasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
pratyayaḥ ādiḥ antaḥ vā mā bhūt : careḥ ṭaḥ ātaḥ anupasarge kaḥ iti .
paravacanāt siddham .
paravacanāt pratyayaḥ ādiḥ antaḥ vā na bhaviṣyati .
paravacanāt siddham iti cet na apavādatvāt .
paravacanāt siddham iti cet na .
kim kāraṇam .
apavādatvāt .
apavādaḥ ayam yogaḥ .
tat yathā mit acaḥ antyāt paraḥ iti eṣaḥ yogaḥ sthāneyogatvasya pratyayaparatvasya ca apavādaḥ .
viṣamaḥ upanyāsaḥ .
yuktam tatra yat anavakāśam mitkaraṇam sthāneyogatvam pratyayaparatvam ca bādhate .
iha punaḥ ubhayam sāvakāsam .
kaḥ avakāśaḥ .
ṭitkaraṇasya avakāśaḥ : ṭitaḥ iti īkāraḥ yathā syāt .
kitkaraṇasya avakāśaḥ : kiti iti ākāralopaḥ yathā syāt .
prayojanam nāma tat vaktavyam yat niyogataḥ syāt .
yadi ca ayam niyogataḥ paraḥ syāt tataḥ etat prayojanam syāt .
kutaḥ nu khalu etat ṭitkaraṇāt ayam paraḥ bhaviṣyati na punaḥ ādiḥ iti kitkaraṇāt ca paraḥ bhaviṣyati na punaḥ antaḥ iti .
ṭitaḥ khalu api eṣaḥ parihāraḥ yatra na asti sambhavaḥ yat paraḥ ca syāt ādiḥ ca .
kitaḥ tu aparihāraḥ .
asti hi sambhavaḥ yat paraḥ ca syāt antaḥ ca .
tatra kaḥ doṣaḥ .
upasarge ghoḥ kiḥ : ādhyoḥ , pradhyoḥ .
noṅdhātvoḥ iti pratiṣedhaḥ prasajyeta .
ṭitaḥ ca api aparihāraḥ .
syāt eva hi ayam ṭitkaraṇāt ādiḥ na punaḥ paraḥ .
kva tarhi idānīm idam syāt : ṭitaḥ īkāraḥ bhavati iti .
yaḥ ubhayavān : gāpoḥ ṭak iti .
siddham tu ṣaṣṭhyadhikāre vacanāt .
siddham etat .
katham .
ṣaṣṭhyadhikāre ayam yogaḥ karatvyaḥ : ādyantau ṭakitau ṣaṣṭhīnirdiṣṭasya iti .
ādyantayoḥ vā ṣaṣthyarthatvāt tadabhāve asampratyayaḥ .
ādyantayoḥ vā ṣaṣthyarthatvāt ṣaṣṭhyāḥ abhāve asampratyayaḥ .
ādiḥ antaḥ vā na bhaviṣyati .
yuktam punaḥ yat śabdanimittakaḥ nāma arthaḥ syāt na arthanimittakena śabdena bhavitavyam .
arthanimittakaḥ eva śabdaḥ .
tat katham .
ādyantau ṣaṣṭhyarthau .
na ca atra ṣaṣṭhīm paśyāmaḥ .
te manyāmahe : ādyantau eva atra na staḥ .
tayoḥ abhāve ṣaṣṭhī api na bhavati iti .