ṣaṭsañjñāyām upadeśavacanam .
ṣaṭsañjñāyām upadeśagrahaṇam kartavyam .
upadeśe ṣakāranakārāntā saṅkhyā ṣaṭsañjñā bhavati iti vaktavyam .
kim prayojanam .
śatādyaṣṭanoḥ numnuḍartham .
śatāni sahasrāṇi .
numi kṛte ṣṇāntā ṣaṭ iti ṣaṭsañjñā prāpnoti .
upadeśagrahaṇāt na bhavati .
aṣṭānām iti atra ātve kṛte ṣaṭsañjñā na prāpnoti .
upadeśagrahaṇāt bhavati .
uktam vā .
kim uktam .
iha tāvat śatāni sahasrāṇi iti .
sannipātalakṣaṇaḥ vidhiḥ animittam tadvighātasya iti .
aṣṭanaḥ api uktam .
kim uktam .
aṣṭanaḥ dīrghagrahaṇam ṣaṭsañjñājñāpakam ākārāntasya nuḍartham iti .
atha vā ākāraḥ api atra nirdiśyate .
ṣakārāntā nakārāntā ākārāntā ca saṅkhyā ṣaṭsañjñā bhavati iti .
iha api tarhi prāpnoti : sadhamadhaḥ dyumnaḥ ekāḥ taḥ ekāḥ iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
ekaśabdaḥ ayam bahvarthaḥ .
asti eva saṅkhyāpadam .
tat yathā : ekaḥ , dvau , bahavaḥ iti .
asti asahāyavācī .
tat yathā : ekāgnayaḥ , ekahalāni , ekākibhiḥ kṣudrakaiḥ jitam iti .
asahāyaiḥ iti arthaḥ .
asti anyārthe vartate .
tat yathā : prajam ekā rakṣati urjam ekā iti .
anyā iti arthaḥ .
sadhamadaḥ dyumnaḥ ekāḥ taḥ .
anyāḥ iti arthaḥ .
tat yaḥ anyārthe vartate tasya eṣaḥ prayogaḥ .
iha tarhi prāpnoti : dvabhyām iṣṭaye viṃśatya ca iti .
evam tarhi saptame yogavibhāgaḥ kariṣyate .
aṣṭābhyaḥ auś .
tataḥ ṣaḍbhyaḥ : ṣaḍbhyaḥ ca yat uktam aṣṭābhyaḥ api tat bhavati .
tataḥ luk : luk ca bhavati ṣaḍbhyaḥ iti .
atha vā upariṣṭāt yogavibhāgaḥ kariṣyate .
aṣṭanaḥ ā vibhaktau .
tataḥ rāyaḥ : rāyaḥ ca vibhaktau ākārādeśaḥ bhavati .
hali iti ubhayoḥ śeṣaḥ .
yadi evam priyāṣṭau priyāṣṭāḥ iti na sidhyati priyāṣṭānau priyāṣṭānaḥ iti ca prāpnoti .
yathālakṣaṇam aprayukte .