Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.1.20.4
dā-dhā ghv-adāp
Aṣṭādhyāyī 1.1.20
Vṛtti Patañjali

dāppratiṣedhe na daipi anejantatvāt .

dāppratiṣedhe daipi pratiṣedhaḥ na prāpnoti : avadātam mukham .

nanu ca āttve kṛte bhaviṣyati .

tat hi āttvam na prāpnoti .

kim kāraṇam .

anejantatvāt .

siddham anubandhasya anekāntatvāt .

siddham etat .

katham .

anubandhasya anekāntatvāt .

anekāntāḥ anubandhāḥ .

pitpratiṣedhāt vā .

atha vā dādhāḥ ghu apit iti vakṣyāmi .

tat ca avaśyam vaktavyam .

adāp iti hi ucyamāne iha api prasajyeta : praṇidāpayati iti .

śakyam tāvat anena adāp iti bruvatā bāntasya pratiṣedhaḥ vijñātum .

sūtram tarhi bhidyate .

yathānyāsam eva astu .

nanu ca uktam dappratiṣedhe na daipi iti .

parihṛtam etat siddham anubandhasya anekāntatvāt iti .

atha ekānteṣu doṣaḥ eva .

ekānteṣu ca na doṣaḥ .

āttve kṛte bhaviṣyati .

nanu ca uktam tat hi āttvam na prāpnoti .

kim kāraṇam .

anejantatvāt iti .

pakāralope kṛte bhaviṣyati .

na hi ayam tadā dāp bhavati .

bhūtapūrvagatyā bhaviṣyati .

etat ca atra yuktam yat sarveṣu eva sānubandhakagrahaṇeṣu bhūtapūrvagatiḥ vijñāyate .

anaimittikaḥ hi anubandhalopaḥ tāvati eva bhavati .

atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na anubandhakṛtam anejantatvam iti yat ayam udīcām māṅaḥ vyatīhāre iti meṅaḥ sānubandhakasya āttvabhūtasya grahaṇam karoti .

atha vā dāp eva ayam na daip asti .

katham avadāyayati iti .

śyan vikaraṇaḥ bhaviṣyati .