Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 15
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanātha
UN 15.242
śaṅke saṅkulitāntarādya niviḍa-krīḍānubandhecchayā
kuñje vañjula-śākhinaḥ śaśimukhī līnā varīvarti sā |
no ced eṣa tad-aṅghri-saṅgama-vinābhāvād akāle kathaṁ
puṣpāmoda-nimantritāli-paṭalī-stotrasya pātrībhavet ||quoted · vidagdha-mādhave
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
vañjulo’śokaḥ |
padminyāś caraṇa-sparśenāśokaḥ puṣpatīti kavi-samayaḥ ||
(52)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
nilīnāṁ śrī-rādhām anviṣyan śrī-kṛṣṇaḥ parāmṛśati—śaṅka iti |
vañjulo’śokaḥ ||
(52)
viṣṇudāsaḥ : atha kuñjādi-līnateti | śaṅke iti | śaradi śrī-rādhayā saha vane viharan śrī-kṛṣṇo’nyonya-prauḍhyā nihnuti-līlāyāṁ nihnutāṁ śrī-rādhām anviṣyann ayam akasmāt asamaya-puṣpitam aśoka-vṛkṣam ālokya sa-vitarka-vismayam anyathānupapatti-pramāṇena tad-upalakṣita-kuñjāntas tasyā avasthānaṁ niścinoti | sā mad-advaita-vallabhā śaśimukhī śrī-rādhā adya samprati niviḍa-krīḍānubandhecchayā sāndra-raho-līlābhilāṣeṇa saṅkulitaṁ vyāptam antaram āśayo yasyās tathāvidhā bhūtvā vañjula-śākhino’śoka-vṛkṣasya kuñje tad-upalakṣita-latā-mandire līnā praviṣṭā satī varīvarti atiśayena vartate | etad eva anyathānupapatti-pramāṇena draḍhayati—no ced iti | no ced anyathā tad-aṅghri-saṅgamas tasyāś caraṇa-sparśas tasya vinābhāvād abhāvād padminyāś caraṇa-sparśato’śokaḥ phullatīti prasiddheḥ | akāle asamaye’smin śarad-ṛtau | puṣpāṇām āmodaiḥ saurabhātiśayaiḥ nimantritā āhūtā yā alīnāṁ bhṛṅgāṇāṁ paṭalyaḥ śreṇayas tāsāṁ stotrasya suṣṭhu-madhu-pāna-jāta-mada-bhareṇa madhura-jhaṅkṛti-rūpa-stavasya kathaṁ pātrībhavet apātram api pātraṁ bhavet ? abhūta-tad-bhāve cvi-pratyayaḥ | anyathā evaṁ nābhaviṣyad iti bhāvaḥ |
kṛṣṇa-keli-mañjaryāṁ—
puṣpāmoda-madālibhiḥ sugahane vīrudbhir antar vane sva-prekṣā-madhumatta-pakṣi-paśubhiḥ saṁsūcitātma-sthitī | kuñje nihnuti-līlayātinibhṛtaṁ viśliṣya tūrṇaṁ punaḥ pūrṇa-sneha-tanu-pradīpa-rucibhiḥ samprāpta-saṅgau mithaḥ || ||