atha pravāsaḥ
pūrva-saṅgatayor yūnor bhaved deśāntarādibhiḥ |
vyavadhānaṁ tu yat prājñaiḥ sa pravāsa itīryate ||
taj-janya-vipralambho’yaṁ pravāsatvena kathyate |
harṣa-garva-mada-vrīḍā varjayitvā samīritāḥ ||
śṛṅgāra-yogyāḥ sarve’pi pravāse vyabhicāriṇaḥ |
sa dvidhā buddhi-pūrvaḥ syāt tathaivābuddhi-pūrvakaḥ ||
Translation
Commentary
Jīva Gosvāmī + Viśvanātha Cakravartī
Locana-rocanī / Ānanda-candrikā
viṣṇudāsaḥ : atha pravāsa iti | pūrveti | pūrva-saṅgatayor militayoḥ yūnor nāyika-nāyakayoḥ deśāntarādibhir hetubhiḥ vyavadhānam antarāyaḥ | taj-janyas tena pravāsena janyo janmārho vipralambhaḥ pravāsatvena kāraṇa-kāryayor abhedena pravāsatayā kathyate | taki-śaśi-yati-cati-janitbhyo yad vācyaḥ iti yat-pratyayaḥ | śṛṅgāra-yogyāḥ augryālasye vinā te’trādinātraiva pūrvoktāḥ ||
[pā. vārtike 651]