śrī-kṛṣṇa-muralī-ravam ākarṇya sūddīpta-sāttvika-bhāvāyāḥ śrī-rādhāyās tad-daśāṁ śrī-kṛṣṇāntikam upavrajya viśākhā-vṛnde nivedayataḥ |
he mādhava ! mahac citram idam |
te tava muralīṁ śrutvā śrī-rādhā svedair ity ādy-ardha-padyena bhāratī-pratikṛtito vilakṣaṇāpi stambha-vaivarṇyābhyāṁ tathābhavat yathā vidyārthibhiḥ bhāratī-pratikṛti-bhrāntyā sarasvatī-pratimā-bhrama-buddhyā adya samprati ārādhyate upāsyate nijepsita-siddy-artham iti śeṣaḥ |
tatra hetu-garbha-viśeṣāṇaṁ yato mugdhaiḥ ajñaiḥ stambha-vaivarṇyayor evātiśayānubhavāt samya-gūhāpohayor apaṭubhir ity arthaḥ |
rādhā kim-bhūtā ? svedaiḥ aṅga-prasveda-jalaiḥ darśitam āviṣkṛtaṁ durdinaṁ vṛṣṭi-saṅkula-dinaṁ yayā sā |
kiṁ kurvatī ? bāṣpāmbubhir aśru-jalaiḥ vatsīr vatsatarīḥ nistṛṣo vigata-pipāsāḥ vidadhatī kurvatī |
punaḥ kīdṛśī ? āmūlataḥ phullābhiḥ aṅga-ruhālibhiḥ loma-śreṇibhir mukulinī kuṭmala-yuktā |
tasmād avilambam eva tatra gatvā tādṛśīṁ tāṁ mat-priya-sakhīṁ nija-sparśādinā sandhukṣaya |
vilambe jāte tu mahān evānartho bhaviteti dhvanitam |
atra kampaṁ vinā yugapat sarveṣāṁ sāttvikānām evodgamaḥ sūcitaḥ |
tatra svedāśru-romāñcānāṁ pūrvārdhe vyaktam eva, bhāratīti vaivarṇyasya, pratikṛtīti stambha-pralayayoḥ |
svara-bhedas tu pralayāt pūrvaṁ jāta āsta eva, ceṣṭā-rāhityād vyaktaṁ nnopalabhyate |
anyathā pūrvoktebhya uddīptebhya eṣāṁ sūddīpta-saṁjñānāṁ tad-ūrdhva-kakṣām āṛuḍhānām ādhikyaṁ nāyātīti |
bhrāntimān nāmāyam alaṅkāraḥ, tal-lakṣaṇam, yathā—anya-jñānaṁ tu tat-tulya-darśanād bhrāntimān bhavet iti ||
iti śrī-śrī-ujjvala-nīlamaṇau sāttvika-prakaraṇam ||