Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 11
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.11.9
yarhy ambujākṣāpasasāra bho bhavān
kurūn madhūn vātha suhṛd-didṛkṣayā |
tatrābda-koṭi-pratimaḥ kṣaṇo bhaved
raviṁ vinākṣṇor iva nas tavācyuta ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
kurūṇāṁ madhūnāṁ ca naḥ ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
arbhakā iva sa-karuṇam āhuḥ |
yarhi yadā |
bho ambujākṣa ! no bhavān iti pāṭhe na ity anādare ṣaṣṭhī |
asmān anādṛtya apasasāra apahāya jagāma |
kurūn hastināpuram |
madhūn mathurāṁ vā |
tatra tadā |
raviṁ vinā āndhyād akṣṇor yathaiko’pi kṣaṇo’bda-koṭi-pratimo bhavet |
evaṁ tava naḥ tvadīyānām asmākam apīty arthaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
yarhi iti |
yadā yadety arthaḥ |
tatra tadā tadā kṣaṇo’pi abda-koṭi-pratimo bhavati |
tathā raviṁ vinākṣṇor yādrśy āndhyāvasthā, tādrśy api bhavatīty arthaḥ |
"no bhavān" iti pāṭhe no’smākaṁ svāmī yo bhavān, sa tvam ity arthaḥ |
atra madhūn mathurāṁ iti vyākhyāya tadānīṁ tan-maṇḍale suhṛdo vrajasthā eva prakaṭā iti tair apy abhimatam |
tatra yoga-prabhāvena nītvā sarva-janaṁ hariḥ ity atra sarva-śabdāt |
balabhadraḥ kuru-śreṣṭha bhagavān ratham āsthitaḥ | suhṛd-didṛkṣur utkaṇṭhaḥ prayayau nanda-gokulam ||
[bhā.pu. 10.65.1]
ity atra prasiddhatvāc ca ||
[kṛṣṇa-sandarbha 174]
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
bho ambujākṣa ! "no bhavān" iti pāṭhe no’smān anādṛtya |
kurūn hastināpuram |
madhūn mathurā-maṇḍalaṁ nanda-vrajam ity arthaḥ, na tu mathurā-purīṁ tadānīṁ tasyāṁ suhṛdām abhāvāt |
tatra yoga-prabhāveṇa nītvā sarva-janaṁ hariḥ ity atra sarva-śabdāt |
tena āyāsya iti dautyakair iti jñātīn vo draṣṭum eṣyāma ity-ādi yad bhagavatā uktaṁ vrajaṁ pratyāgamanaṁ tat pādmādi-purāṇeṣu spaṣṭaṁ sad api tad api śrī-bhāgavate tv asminn atraiva jñāpitam |
tadā nas tava tvadīyānām asmākam ||
9-10||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
yarhi yadā bho ambujākṣa! asmān vihāya bhavān kurūn gajasāhvayaṁ madhūn māthura-manḍalaṁ vā sasāra suhṛdāṁ pāṇḍavānāṁ nandādīnāṁ ca didṛkṣayā, tadā naḥ kṣaṇo'bda-koṭi-tulyo bhavet, raviṁ vinā yathā akṣnor āndhyam |
atra madhūn iti nanda-vraja eva gṛhītaḥ |
mathurāyāṁ suhṛdām abhāvāt tatra yoga-prabhāvena nītvā sarva-janaṁ hariḥ iti māthurāṇāṁ sarveṣāṁ dvārvatyāṁ nayanāt |
āyāsya iti dautyakaiḥ , jñātīn vo draṣṭum eṣyāmaḥ ity-ādi sva-pratijñā-puraṇāya tasyaivār gantavyatvād evaṁ pādmottara-khaṇḍe'bhidhānāt baladevenāpi tasminn evāgatatvāc ca ||