Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 9
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.9.46
tasya nirharaṇādīni samparetasya bhārgava |
yudhiṣṭhiraḥ kārayitvā muhūrtaṁ duḥkhito’bhavat ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
nirharaṇādīni dāha-saṁskārādīni |
samyak paretasya, muktasyāpīty arthaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nirharaṇādīni saṁskārān |
samparetasya iti nitya-pārṣade bhīṣme vasoḥ praveśāt tasyaiva deha-tyāgo bhagavatā darśitaḥ |
yāvad adhikāram avasthitir ādhikārikāṇāṁ [ve.sū. 3.3.33] iti nyāyena tasyaivāṁśena vasutve ca sthitir bhagaval-loke prāptiś ca |
ataḥ samyak paraṁ parameśvaram itasya prāptasyeti vyākhyeyam |
tasya sarveṣu lokeṣu kāma-caṛo bhavati [chā.u. 7.25.2] iti mukti-viśeṣa-pratipādaka-śruteḥ |
nitya-pārṣada-bhūtasya bhīṣmasya tv aprakaṭa-līlāyāṁ pārthasārathi-prāptir uktaiva |
ata eva tatra so’ntaḥ śvāsaḥ prāṇo yasya tathā-bhūtaḥ sann upāramat prakaṭa-prakāśād uparato’bhūd iti |
tatrārthaḥ sammataḥ dehaṁ tatyāja prāṇāṁs tatyājety-ādy anukter iti |
mūhūrtaṁ duḥkhita iti loka-vyavahāra-rakṣārtham ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
tasya bhīṣma-dehasya nirharaṇādīni karmāṇi kārayaitvā, kīdṛśasya? sampare tasya tyakta-prāṇasya, yudhiṣṭhiro lokarītim āśritya duḥkhito'bhavat, idam iha bodhyam—bhīṣmaḥ kṛṣṇaṁ prāpa, samyak paraṁ kṛṣṇam itasyety arthāt |
tat-praviṣṭau vasustu svargam agād adhikārānte tasya mokṣo bhāvī, yāvad adhikāram avasthitir ādhikārikāṇām iti nyāyād iti ||