kimartham idam ucyate na kṛtyacaḥ iti eva siddham .
niyamārthaḥ ayam ārambhaḥ .
ijādeḥ eva ca sanumkāt na anyasmāt sanumkāt iti .
kva mā bhūt .
pramaṅkanam parimaṅkanam .
sanumaḥ ṇatve avadhāraṇāprasiddhiḥ vidheyabhāvāt .
sanumaḥ ṇatve avadhāraṇasya aprāptiḥ .
kim kāraṇam .
vidheyabhāvāt .
kaimarthakyāt niyamaḥ bhavati .
vidheyam na asti iti kṛtvā .
iha ca asti vidheyam .
kim .
ṇyantāt vibhāṣā prāptā tatra nityam ṇatvam vidheyam .
tatra apūrvaḥ vidhiḥ astu niyamaḥ astu iti apūrvaḥ vidhiḥ bhaviṣyati na niyamaḥ .
siddham tu pratiṣedhādhikāre sanumgrahaṇāt .
siddham etat .
katham .
pratiṣedhādhikāre sanumgrahaṇāt .
pratiṣedhādhikāre sanumgrahaṇam kartavyam .
na bhābhūpūkamigamipyāyivepisanumām iti .
iha api tarhi na prāpnoti .
preṅgaṇam preṅgaṇīyam .
kṛtsthasya ca ṇatve ijādeḥ sanumaḥ grahaṇam .
kṛtsthasya ca ṇatve ijādeḥ sanumaḥ grahaṇam kartavyam .
sidhyati sūtram tarhi bhidyate .
yathānyāsam eva astu .
nanu ca uktam sanumaḥ ṇatve avadhāraṇāprasiddhiḥ vidheyabhāvāt iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
halaḥ iti vartate .
kva prakṛtam .
halaścejupadhāt iti .
tat vai tatra ādiviśeṣaṇam antaviśeṣaṇena ca iha arthaḥ .
katham punaḥ jñāyate tatra ādiviśeṣaṇam iti .
ijupadhāt iti ucyate atra na arthaḥ antaviśeṣaṇena .
tatra ādiviśeṣaṇam sat iha antaviśeṣaṇam bhaviṣyati .
katham .
ijādeḥ iti ucyate tatra na arthaḥ ādiviśeṣaṇena .
atha vā ijādeḥ sanumaḥ iti atra ṇervibhāṣā iti etat anuvartiṣyate