Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.4.3.2
pūrvapadāt sañjñāyām agaḥ
Aṣṭādhyāyī 8.4.3
Vṛtti Patañjali

sañjñāyām niyamavacane gapratiṣedhāt niyamapratiṣedhaḥ .

sañjñāyām niyamavacane gapratiṣedhāt niyamasya ayam pratiṣedhaḥ vijñāyate agaḥ iti .

tatra kaḥ doṣaḥ .

tatra nityam ṇatvaprasaṅgaḥ .

tatra pūrveṇa sañjñāyām ca asañjñāyām ca nityam ṇatvam prāpnoti .

yogavibhāgāt siddham .

yogavibhāgaḥ kariṣyate .

pūrvapadāt sañjñāyām .

tataḥ agaḥ .

gāntāt pūrvapadāt yā ca yāvatī ṇatvaprāptiḥ tasyāḥ sarvasyāḥ pratiṣedhaḥ .

apratiṣedhaḥ vā yathā sarvanāmasañjñāyām .

na vā arthaḥ pratiṣedhena .

ṇatvam kasmāt na bhavati .

yathā sarvanāmasañjñāyām .

uktam ca sarvanāmasañjñāyām sarvanāmasañjñāyām nipātanāt ṇatvābhāvaḥ iti .

yathā punaḥ tatra nipātanam kriyate sarvādīni sarvanāmāni iti iha idānīm kim nipātanam .

iha api nipātanam asti .

kim .

aṇṛgayanādibhyaḥ iti .

na eva vā punaḥ atra pūrveṇa ṇatvam prāpnoti .

kim kāraṇam .

samānapade iti ucyate na ca etat samānapadam .

samāse kṛte samānapadam .

samānam eva yat nityam na ca etat nityam samānapadam eva .

kim vaktavyam etat .

na hi .

katham anucyamānam gaṃsyate .

samānagrahaṇasāmarthyāt. yadi hi yat samānam ca asamānam ca tatra syāt samanagrahaṇam anarthakam syāt