Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.4.2.3
aṭ-ku-pv-āṅ-num-vyavāye 'pi
Aṣṭādhyāyī 8.4.2
Vṛtti Patañjali

kuvyavāye hādeśeṣu pratiṣedhaḥ .

kuvyavāye hādeśeṣu pratiṣedhaḥ vakavyaḥ .

kim prayojanam .

prayojanam vṛtraghnaḥ srughnaḥ prāghāni iti .

hanteratpūrvasya iti atpūrvagrahaṇam na kartavyam bhavati .

numvyavāye ṇatve anusvārābhāve pratiṣedhaḥ .

numvyavāye ṇatve anusvārābhāve pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

prenvanam prenvanīyam .

anāgame ca ṇatvam .

anāgame ca ṇatvam vaktavyam .

tṛmpaṇīyam .

anusvāravyavāyavacanāt tu siddham .

anusvāravyavāye naḥ ṇaḥ bhavati iti vaktavyam .

tadanusvāragrahaṇam kartavyam .

na kartavyam .

kriyate nyāse eva .

nakāre anusvāraḥ parasavarṇībhūtaḥ nirdiśyate .

iha api tarhi prāpnoti .

prenvanam prenvanīyam .

anusvāraviśeṣaṇam numgrahaṇam .

numaḥ yaḥ anusvāraḥ iti .

iha api tarhi na prāpnoti .

tṛmpaṇam tṛmpaṇīyam .

evam tarhi ayogavāhānām aviśeṣeṇa upadeśaḥ coditaḥ tatra anusvāre kṛte aḍvyavāye iti eva siddham .

yadi evam na arthaḥ numgrahaṇena .

anusvāre kṛte aḍvyavāye iti eva siddham