raṣābhyām ṇatve ṛkāragrahaṇam .
raṣābhyām ṇatve ṛkāragrahaṇam kartavyam .
raṣābhyām naḥ ṇaḥ samānapade ṛkārāt ca iti vaktavyam .
iha api yathā syāt : mātṝṇām , pitṝṇām iti .
tat tarhi vaktavyam .
na vaktavyam .
yaḥ asau ṛkāre rephaḥ tadāśrayam ṇatvam bhaviṣyati .
na sidhyati .
kim kāraṇam .
na hi varṇaikadeśāḥ varṇagrahaṇena gṛhyante .
ekadeśe nuḍādiṣu ca uktam .
kim uktam .
agrahaṇam cet nuḍvidhilādeśavināmeṣu ṛkāragrahaṇam iti .
tasmāt gṛhyante .
evam api na sidhyati .
kim kāraṇam .
ananantaratvāt .
yat tat rephāt param bhakteḥ tena vyavahitatvāt na prāpnoti .
aḍvyavāye iti evam bhaviṣyati .
na sidhyati .
kim kāraṇam .
varṇaikadeśāḥ ke varṇagrahaṇena gṛhyante .
ye vyapavṛktāḥ api varṇāḥ bhavanti .
yat ca atra rephāt param bhakteḥ na tat kva cit api vyapavṛktam dṛśyate .
evam tarhi yogavibhāgaḥ kariṣyate .
raṣābhyām naḥ ṇaḥ samānapade .
tataḥ vyavāye .
vyavāye ca raṣābhyām naḥ ṇaḥ bhavati iti .
tataḥ aṭkupvāṅnumbhiḥ iti .
idam idānīm kimartham .
niyamārtham .
etaiḥ eva akṣarasamāmnāyikaiḥ vyavāye na anyaiḥ iti .
atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati ṛkārāt ṇatvam iti yat ayam kṣubhnādiṣu nṛnamanaśabdam paṭhati .
na etat asti jñāpakam .
vṛddhyartham etat syāt .
nārnamaniḥ iti .
yat tarhi tatra eva tṛpnotiśabdam paṭhati .
yat ca api nṛnamanaśabdam paṭhati .
nanu ca uktam vṛddhyartham etat syāt iti .
bahiraṅgā vṛddhiḥ .
antaraṅgam ṇatvam .
asiddham bahiraṅgam antaraṅge .
atha vā upariṣṭāt yogavibhāgaḥ kariṣyate .
ṛtaḥ naḥ ṇaḥ bhavati .
tataḥ chandasi avagrahāt ṛtaḥ iti eva