kim punaḥ idam iṇgrahaṇam pratyayaviśeṣaṇam : iṇaḥ uttareṣām ṣīdhvaṃluṅliṭām yaḥ dhakāraḥ iti .
āhosvit dhakāraviśeṣaṇam : iṇaḥ uttarasya dhakārasya saḥ cet ṣīdhvaṃluṅliṭām dhakāraḥ iti .
kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
tatra pratyayaparatve iṭaḥ liṭi ḍhatvam parāditvāt .
tatra pratyayaparatve iṭaḥ liṭi ḍhatvam na prāpnoti .
luluviḍhve luluvidhve iti .
kim kāraṇam .
parāditvāt .
iṭ parādiḥ .
vacanāt bhaviṣyati .
asti vacane prayojanam .
kim .
alaviḍhvam alavidhvam .
astu tarhi dhakāraviśeṣaṇam .
dhakāraparatve ṣīdhvami ananantaratvāt iṭaḥ vibhāṣābhāvaḥ .
dhakāraparatve ṣīdhvami ananantaratvāt iṭaḥ vibhāṣā na prāpnoti .
laviṣīḍhvam laviṣīdhvam iti .
vacanāt bhaviṣyati .
asti vacane prayojanam .
kim .
luluviḍhve luluvidhve iti .
iṇgrahaṇasya ca aviśeṣaṇatvāt ṣyādimātre ḍhatvaprasaṅgaḥ .
iṇgrahaṇasya ca aviśeṣaṇatvāt ṣyādimātre ḍhatvam prāpnoti : pakṣīdhvam , yakṣīdhvam iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
aṅgāt iti vakṣyāmi .
aṅgagrahaṇāt ca doṣaḥ .
iha na prāpnoti : upadidīyidhve , upadidīyiḍhve .
yaḥ hi atra aṅgāntyaḥ iṇ na tasmāt uttaraḥ iṭ yasmāt ca uttaraḥ iṭ na asau aṅgāntyaḥ iṇ iti .
yathā icchasi tathā astu .
astu tāvat pratyayaviśeṣaṇam .
nanu ca uktam tatra pratyayaparatve iṭaḥ liṭi ḍhatvam parāditvāt luluviḍhve luluvidhve iti .
vacanāt bhaviṣyati .
nanu ca uktam asti vacane prayojanam .
kim .
alaviḍhvam alavidhvam iti .
yat etasmin yoge liḍgrahaṇam tadanavakāśam tasya anavakāśatvāt vacanāt bhaviṣyati .
atha vā punaḥ astu dhakāraviśeṣaṇam iti .
nanu ca uktam dhakāraparatve ṣīdhvami ananantaratvāt iṭaḥ vibhāṣābhāvaḥ laviṣīḍhvam laviṣīdhvam iti .
vacanāt bhaviṣyati .
nanu ca uktam asti vacane prayojanam .
kim .
luluviḍhve luluvidhve iti .
yat etasmin yoge ṣīdhvaṅgrahaṇam tat anavakāśam tasya anavakāśatvāt vacanāt bhaviṣyati .
yat api ucyate iṇgrahaṇasya ca aviśeṣaṇatvāt ṣyādimātre ḍhatvaprasaṅgaḥ iti aṅgāt iti vakṣyāmi .
nanu ca uktam aṅgagrahaṇāt ca doṣaḥ iti .
pūrvasmin yoge yat aṅgagrahaṇam tat uttaratra nivṛttam .
atha vā pūrvasmin yoge iṇgrahaṇam pratyayaviśeṣaṇam uttaratra dhakāraviśeṣaṇam