Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.1.12.2
prakāre guṇavacanasya
Aṣṭādhyāyī 8.1.12
Vṛtti Patañjali

[ānupūrvye .] ānupūrvye dve bhavataḥ iti vaktavyam .

mūle mūle sthūlāḥ .

agre agre sūkṣmāḥ .

svārthe avadhāryamāṇe anekasmin .

svārthe avadhāryamāṇe anekasmin dve bhavataḥ iti vaktavyam .

asmāt kārṣāpaṇāt iha bhavadbhyām māṣam māṣam dehi .

avadhāryamāṇe iti kimartham .

asmāt kārṣāpaṇāt iha bhavadbhyām māṣam dehi dvau dehi trīn dehi .

anekasmin iti kimartham .

asmāt kārṣāpaṇāt iha bhavadbhyām māṣam dehi .

māṣam eva dehi .

kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .

anavayavābhidhānam vīpsārthaḥ iti ucyate avayavābhidhānam ca atra gamyate .

ātaḥ ca avayavābhidhānam yaḥ hi ucyate asmāt kārṣāpaṇāt iha bhavadbhyām māṣam māṣam dehi iti māṣam māṣam asau dattvā śeṣam pṛcchati kim anena kriyatām iti. yaḥ punaḥ ucyate imam kārṣāpaṇam iha bhavadbhyām māṣam māṣam dehi iti māṣam māṣam asau dattvā tūṣṇīm āste .

[cāpale .

] cāpale dve bhavataḥ iti vaktavyam .

ahiḥ ahiḥ budhyasva budhyasva .

na ca avaśyam dve eva .

yāvadbhiḥ śabdaiḥ saḥ arthaḥ gamyate tāvantaḥ prayokavyāḥ .

ahiḥ ahiḥ ahiḥ budhyasva budhyasva budhyasva iti .

kriyāsamabhihāre .

kriyāsamabhihāre dve bhavataḥ iti vaktavyam .

saḥ bhavān lunīhi lunīhi iti eva ayam lunāti .

[ābhīkṣṇye .

] ābhīkṣṇye dve bhavataḥ iti vaktavyam .

bhuktvā bhuktvā vrajati .

bhojam bhojam vrajati .

ḍāci ca .

ḍāci ca dve bhavataḥ iti vaktavyam .

paṭapaṭāyati maṭamaṭāyati .

pūrvaprathamayoḥ arthātiśayavivakṣāyām .

pūrvaprathamayoḥ arthātiśayavivakṣāyām dve bhavataḥ iti vaktavyam .

pūrvam pūrvam puṣpyanti .

prathamam prathamam pacyante .

ḍataraḍatamayoḥ samasampradhāraṇāyām strīnigade bhāve .

ḍataraḍatamayoḥ samasampradhāraṇāyām strīnigade bhāve dve bhavataḥ iti vaktavyam .

ubhau imau āḍhyau katarā katarā anayoḥ āḍhyatā .

sarve ime āḍhyāḥ katamā katamā eṣām iti .

karmavyatihāre sarvanāmnaḥ samāsavat ca bahulam yadā na samāsavat prathamaikavacanam tadā pūrvapadasya .

karmavyatihāre sarvanāmnaḥ dve bhavataḥ iti vaktavyam samāsavat ca bahulam .

yadā na samāsavat prathamaikavacanam bhavati tadā pūrvapadasya .

anyo'nyam ime brāhmaṇāḥ bhojayanti .

anyo'nyasya bhojayanti .

itaretaram bhojayanti .

itaretarasya bhojayanti .

strīnapuṃsakayoḥ uttarapadasya vā ambhāvaḥ .

strīnapuṃsakayoḥ uttarapadasya vā ambhāvaḥ vaktavyaḥ .

anyo'nyam ime brāhmaṇyau bhojayataḥ .

anyo'nyām bhojayataḥ .

itaretaram bhojayataḥ .

itaretarām bhojayataḥ .

anyo'nyam ime brāhmaṇakule bhojayataḥ .

anyo'nyām bhojayataḥ .

itaretaram bhojayataḥ .

itaretarām bhojayataḥ