kim idam ñṇinnakāragrahaṇam hantiviśeṣaṇam : ñṇinnakāraparasya hanteḥ yaḥ hakāraḥ iti .
āhosvit hakāraviśeṣaṇam : ñṇinnakāraparasya hakārasya saḥ cet hanteḥ iti .
kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
hanteḥ tatparasya iti cet nakāre aprasiddhiḥ .
hanteḥ tatparasya iti cet nakāre aprasiddhiḥ .
ghnanti , ghnantu , aghnan .
astu tarhi hakāraviśeṣaṇam .
hakārasya iti cet ñṇiti aprāptiḥ .
hakārasya iti cet ñṇiti aprāptiḥ .
ghātayati ghātakaḥ .
kim kāraṇam .
nakāreṇa vyavahitatvāt na prāpnoti .
vacanāt bhaviṣyati .
iha api vacanāt prāpnoti .
hananam icchati hananīyate hananīyateḥ ṇvul hananīyakaḥ iti .
sthānivadbhāvāt ca acaḥ nakāre aprasiddhiḥ .
sthānivadbhāvāt ca acaḥ nakāre aprasiddhiḥ .
ghnanti , ghnantu .
vacanāt bhaviṣyati .
vacanaprāmāṇyāt iti cet alope pratiṣedhaḥ .
vacanaprāmāṇyāt iti cet alope pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
hantā , hantum .
nakāragrahaṇasāmarthyāt alope na bhaviṣyati .
asti anyat nakāragrahaṇasya prayojanam .
kim .
śrūyamāṇaviśeṣaṇam .
yatra nakāraḥ śrūyate tatra yathā syāt .
iha mā bhūt .
hataḥ hathaḥ iti .
siddham tu upadhālope iti vacanāt .
siddham etat .
katham .
upadhālope ca iti vaktavyam .
sidhyati .
sūtram tarhi bhidyate .
yathānyāsam eva astu .
nanu ca uktam hanteḥ tatparasya iti cet nakāre aprasiddhiḥ iti .
vacanāt bhaviṣyati .
atha vā punaḥ astu hakāraviśeṣaṇam .
nanu ca uktam hakārasya iti cet ñṇiti aprāptiḥ iti .
vacanāt bhaviṣyati .
nanu ca uktam iha api vacanāt prāpnoti hananīyakaḥ iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
yena na avyavadhānam tena vyavahite api vacanaprāmāṇyāt .
na ca kva cit dhātvavayavena avyavadhānam etena punaḥ saṅghātena vyavadhānam bhavati na ca bhavati .
yat api ucyate sthānivadbhāvāt ca acaḥ nakāre aprasiddhiḥ iti vacanāt bhaviṣyati .
nanu ca uktam vacanaprāmāṇyāt iti cet alope pratiṣedhaḥ iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
ānantaryam iha āśrīyate hakārasya nakāraḥ iti .
kva cit ca sannipātakṛtam ānantaryam śāstrakṛtam anānantaryam kva cit ca na sannipātakṛtam na api śāstrakṛtam .
lope sannipātakṛtam ānantaryam alope na eva sannipātakṛtam na api śāstrakṛtam .
yatra kutaḥ cit eva ānantaryam tat āśrayiṣyāmaḥ