tyadādīnām dviparyantānām akāravacanam .

tyadādīnām dviparyantānām atvam vaktavyam .

kim prayojanam .

yuṣmadasmadantānām bhavadantānām vā mā bhūt iti .

tat tarhi vaktavyam .

na vaktavyam .

tyadādīnām akāreṇa siddhatvāt yuṣmadasmadoḥ , śeṣe lopasya lopena jñāyate prāk tataḥ at iti .

yat ayam tyadādīnām atvena siddhe yuṣmadasmadoḥ śeṣe lopam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ prāk tataḥ atvam bhavati iti .

na sarveṣām iti .

api vā upasamastārtham atvābhāvāt kṛtam bhavet .

na etat asti prayojanam .

upasamastārtham etat syāt : atiyūyam , ativayam .

upasamastānām hi tyadādīnām atvam na iṣyate : atitat , atitadau , atitadaḥ .

ṭilopaḥ ṭābabhāvārthaḥ kartavyaḥ iti tat smṛtam .

yaḥ tu śeṣe lopaḥ ṭilopaḥ saḥ vaktavyaḥ .

kim prayojanam .

ṭāppratiṣedhārtham .

ṭāp mā bhūt iti .

saḥ tarhi ṭilopaḥ vaktavyaḥ .

na vaktavyaḥ .

atha vā śeṣasaptamyā śeṣe lopaḥ vidhīyate .

iha yuṣmadasmadoḥ lopaḥ iti iyatā antyasya lopaḥ siddhaḥ .

saḥ ayam evam siddhe sati yat śeṣagrahaṇam karoti tasya etat prayojanam avaśiṣṭasya lopaḥ yathā syāt iti .

luptaśiṣṭe hi tasya āhuḥ kāryasiddhim manīṣiṇaḥ .

evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na sarveṣām tyadādīnām atvam bhavati iti yat ayam kimaḥ kaḥ iti kādeśam śāsti .

itarathā hi kimaḥ at bhavati iti eva brūyāt .

siddhe vidhiḥ ārabhyamāṇaḥ jñāpakārthaḥ bhavati na ca kimaḥ attvena sidhyati .

attve hi sati antyasya prasajyeta .

siddham antyasya pūrveṇa eva tatra ārambhasāmarthyāt ikārasya bhaviṣyati .

kutaḥ nu khalu etat anantyārthe ārambhe sati ikārasya bhaviṣyati na punaḥ kakārasya syāt .

yat tarhi kimaḥ grahaṇam karoti .

itarathā hi kaṭ at bhavati iti eva brūyāt .

evam api kakāramātrāt parasya prāpnoti .

tyadādīnām iti vartate na ca anyat kimaḥ tyadādiṣu kakāravat asti .

evam api anaikāntikam jñāpakam .

etāvat tu jñāpyate na sarveṣām tyadādīnām atvam bhavati iti tatra kutaḥ etat dviparyantānām bhaviṣyati na punaḥ yuṣmadasmadantānām vā syāt bhavadantānām vā .

kim ca avaśyam khalu api uttarārtham kimaḥ grahaṇam kartavyam .

ku tihoḥ kva ati iti .

kādeśaḥ khalu api avaśyam sākackārthaḥ vaktavyaḥ kaḥ kau ke iti evam artham .

tasmāt dviparyantānām atvam vaktavyam .

tyadādīnām akāreṇa siddhatvāt yuṣmadasmadoḥ , śeṣe lopasya lopena jñāyate prāk tataḥ at iti .

api vā upasamastārtham atvābhāvāt kṛtam bhavet , ṭilopaḥ ṭābabhāvārthaḥ kartavyaḥ iti tat smṛtam .

atha vā śeṣasaptamyā śeṣe lopaḥ vidhīyate , luptaśiṣṭe hi tasya āhuḥ kāryasiddhim manīṣiṇaḥ