Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 7 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 7.2.100
aci ra ṛtaḥ
Aṣṭādhyāyī 7.2.100
Vṛtti Patañjali

aci rādeśe jasi upasaṅkhyānam guṇaparatvāt .

aci rādeśe jasi upasaṅkhyānam kartavyam .

tisraḥ tiṣṭhanti , catasraḥ tiṣṭhanti .

kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .

guṇaparatvāt .

paratvāt guṇaḥ prāpnoti .

tat tarhi vaktavyam .

na vā anavakāśatvāt rasya .

na vā vaktavyam .

kim kāraṇam .

anavakāśatvāt rasya .

anavakāśaḥ rādeśaḥ guṇam bādhiṣyate .

sāvakāśaḥ rādeśaḥ .

kaḥ avakāśaḥ .

tisraḥ paśya .

catasraḥ paśya .

na eṣaḥ asti avakāśaḥ .

atra api pūrvasavarṇadīrghaḥ prāpnoti .

saḥ yathā eva pūrvasavarṇam bādhate evam guṇam api bādhiṣyate .

guṇaḥ api anavakāśaḥ .

sāvakāśaḥ guṇaḥ .

kaḥ avakāśaḥ .

he kartaḥ .

na eṣaḥ sarvanāmasthāne guṇaḥ .

kaḥ tarhi .

sambuddhiguṇaḥ .

ayam tarhi .

he mātaḥ .

eṣaḥ api sambuddhiguṇaḥ eva .

na atra sambuddhiguṇaḥ prāpnoti .

kim kāraṇam .

ambārthanadyoḥ hrasvaḥ iti hrasvatvena bhavitavyam .

bhavet dīrghāṇām hrasvavacanasāmarthyāt na syāt hrasvānām tu khalu hrasvatvam kriyatām sambuddhiguṇaḥ iti paratvāt sambuddhiguṇena bhavitavyam .

atha api katham cit sāvakāsaḥ guṇaḥ syāt evam api na doṣaḥ .

purastāt apavādāḥ anantarān vidhīn bādhante iti evam ayam rādeśaḥ jasi guṇam bādhate sarvanāmasthānaguṇam na bādhiṣyate .

tasmāt suṣṭhu ucyate aci rādeśe jasi upasaṅkhyānam guṇaparatvāt iti