Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 7 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 7.2.82
āne muk
Aṣṭādhyāyī 7.2.82
Vṛtti Patañjali

muki svare doṣaḥ .

muki sati svare doṣaḥ bhavati .

pacamānaḥ , yajamānaḥ .

mukā vyavahitatvāt anudāttatvam na prāpnoti .

nanu ca ayam muk adupadeśabhaktaḥ adupadeśagrahaṇena grāhiṣyate .

na sidhyati .

aṅgasya muk ucyate vikaraṇāntam ca aṅgam saḥ ayam saṅghātabhaktaḥ aśakyaḥ adupadeśagrahaṇena grahītum .

evam tarhi abhaktaḥ kariṣyate .

abhakte ca .

kim .

svare doṣaḥ bhavati .

pacamānaḥ , yajamānaḥ .

mukā vyavahitatvāt anudāttatvam na prāpnoti .

evam tarhi parādiḥ kariṣyate .

parādau dīrghaprasaṅgaḥ .

yadi parādiḥ kriyate ataḥ dīrghaḥ yañi iti dīrghatvam prāpnoti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

tiṅi iti evam tat .

sidhyati .

sūtram tarhi bhidyate .

yathānyāsam eva astu .

nanu ca uktam muki svare doṣaḥ iti .

parihṛtam etat adupadeśabhaktaḥ adupadeśagrahaṇena grāhiṣyate .

nanu ca uktam aṅgasya muk ucyate vikaraṇāntam ca aṅgam saḥ ayam saṅghātabhaktaḥ aśakyaḥ adupadeśagrahaṇena grahītum iti .

atha ayam adbhaktaḥ syāt gṛhyeta adupadeśagrahaṇena .

bāḍham gṛhyeta .

adbhaktaḥ tarhi bhaviṣyati .

tat katham .

ataḥ yā iyaḥ iti atra akāragrahaṇam pañcamīnirdiṣṭam aṅgasya iti ca ṣaṣṭhīnirdiṣṭam tatra aśakyam vivibhaktitvāt ataḥ iti pañcamyā aṅgam viśeṣayitum .

tat prakṛtam iha anuvartiṣyate .

evam api ṣaṣṭhyabhāvāt na prāpnoti .

ānaḥ iti eṣā saptamī ataḥ iti pañcamyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati tasmin iti nirdiṣṭe pūrvasya iti