vṛtādipratiṣedhe ca .

kim .

kṛti upasaṅkhyānam kartavyam : vivṛtsitā vivṛtsitum , vivṛtsitavyam .

tat tarhi upasaṅkhyānam kartavyam .

na kartavyam .

aviśeṣeṇa vṛtādibhyaḥ iṭpratiṣedham uktvā ātmanepadaparaḥ iṭ bhavati iti vakṣyāmi .

ātmanepadapare iḍvacane tatparaparasīyuḍekādeśeṣu iḍvacanam .

ātmanepadapare iḍvacane tatparaparasīyuḍekādeśeṣu iṭ vaktavyaḥ .

taparapare tāvat .

vivartiṣiṣyate .

sīyuṭi .

vartiṣīṣṭa .

ekādeśe .

vartiṣyante , vardhiṣyante .

siddham tu vṛtādīnām ātmanepadena samānapadasthasya iḍvacanāt .

siddham etat .

katham .

vṛtādīnām ātmanepadena samānapdasthasya iṭ bhavati iti vaktavyam .

catustāsikḷpigrahaṇānarthakyam ca .

caturgrahaṇam ca anarthakam .

sarvebhyaḥ hi vṛtādibhyaḥ pratiṣedhaḥ iṣyate .

tāsigrahaṇam ca anarthakam .

kim kāraṇam .

nivṛttatvāt sakārasya .

nivṛttam sakārādau iti .

tāsgrahaṇe ca idānīm akriyamāṇe kḷpigrahaṇena api na arthaḥ eṣaḥ api hi vṛtādiḥ pañcamaḥ .

bhavet kḷpigrahaṇam na kartavyam tāsgrahaṇam tu kartavyam .

yat hi tat sakārādau iti na tat śakyam nivartayitum tṛci api hi prasajyeta .

vartitā , vardhitā .

tāsgrahaṇe ca idānīm kriyamāṇe kḷpigrahaṇam api kartavyam anyebhyaḥ api vṛtādibhyaḥ tāsau mā bhūt iti .

bhavet tāsgrahaṇam kartavyam kḷpigrahaṇam tu na eva kartavyam .

anyebhyaḥ api vṛtādibhyaḥ tāsau kasmāt na bhavati .

parasmaipadeṣu iti vartate kḷpeḥ eva ca tāsparasmaipadaparaḥ na anyebhyaḥ vṛtādibhyaḥ .

yadi evam tāsgrahaṇena api na arthaḥ .

tṛci kasmāt na bhavati .

parasmaipadeṣu iti vartate