kim idam adhyayanābhidhāyikāyām niṣṭhāyām nipātanam kriyate āhosvit adhyayane cet vṛtiḥ vartate iti .
kim ca ataḥ .
yadi adhyayanābhidhāyikāyām niṣṭhāyām nipātanam kriyate siddham vṛttaḥ guṇaḥ vṛttam pārāyaṇam vṛttam guṇasya vṛttam pārāyaṇasya iti na sidhyati .
atha vijñāyate adhyayane cet vṛtiḥ vartate iti na doṣaḥ bhavati .
yathā na doṣaḥ tathā astu .
adhyayane cet vṛtiḥ vartate iti api vai vijñāyamāne na sidhyati .
kim kāraṇam .
vṛtiḥ ayam akarmakaḥ .
akarmakāḥ ca api ṇyantāḥ sakarmakāḥ bhavanti .
akarmkaḥ ca atra vṛtiḥ .
katham punaḥ jñāyate akarmakaḥ atra vṛtiḥ iti .
akarmakāṇām bhāve ktaḥ bhavati iti evam atra bhāve ktaḥ bhavati .
tatra uditaḥ ktvi vibhāṣā yasya vibhāṣā iti iṭpratiṣedhaḥ bhaviṣyati .
atha ṇigrahaṇam kimartham .
vṛttanipātane ṇigrahaṇam aṇyantasya avadhāraṇapratiṣedhārtham .
vṛttanipātane ṇigrahaṇam kriyate aṇyantasya avadhāraṇam mā bhūt iti .
kaimarthakyāt niyamaḥ bhavati .
vidheyam na asti iti kṛtvā .
iha ca asti vidheyam .
kim .
ṇyadhikāt vṛteḥ iṭpratiṣedhaḥ vidheyaḥ .
tatra apūrvaḥ vidhiḥ astu niyamaḥ astu iti apūrvaḥ eva vidhiḥ bhaviṣyati na niyamaḥ .
kutaḥ nu khalu etat adhikārthe ārambhe sati ṇyadhikasya bhaviṣyati na punaḥ sanadhikasya vā syāt yaṅadhikasya vā iti .
tasmāt ṇigrahaṇam kartavyam .
atha kimartham nipātanam kriyate .
nipātanam ṇilpeḍguṇapratiṣedhārtham .
nipātanam kriyate ṇilpārtham iḍguṇapratiṣedhārtham ca