Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 7 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 7.1.82
sāv anaḍuha
Aṣṭādhyāyī 7.1.82
Vṛtti Patañjali

anaḍuhaḥ sau āmpratiṣedhaḥ numaḥ anavakāśatvāt .

anaḍuhaḥ sau āmpratiṣedhaḥ prāpnoti .

kim kāraṇam .

numaḥ anavakāśatvāt .

anavakāśaḥ num āmam bādhate .

na vā avarṇopadhasya numvacanāt .

na vā eṣaḥ doṣaḥ .

kim kāraṇam .

avarṇopadhasya numvacanāt .

avarṇopadhasya numam vakṣyāmi .

tadarthagrahaṇam kartavyam .

na kartavyam .

prakṛtam anuvartate .

kva prakṛtam .

āt śīnadyoḥ num iti .

yadi tat anuvartate anaḍuhi yāvanti avarṇāni sarvebhyaḥ paraḥ num prāpnoti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

mit acaḥ antyāt paraḥ iti anena yat sarvāntyam avarṇam tasmāt paraḥ bhaviṣyati .

punaḥprasaṅgavijñānāt vā siddham .

atha vā punaḥprsaṅgāt numi kṛte ām bhaviṣyati .

yathāttvādiṣu dvirvacanam .

tat yathā jagle , mamle , ījatuḥ , ījuḥ iti āttvādiṣu kṛteṣu punaḥprasaṅgāt dvirvacanam bhavati evam atra api numi kṛte ām bhaviṣyati .

na eṣaḥ yuktaḥ parihāraḥ .

vipratiṣedhe punaḥprasaṅgaḥ vipratiṣedhaḥ ca dvayoḥ sāvakāśayoḥ bhavati .

iha punaḥ anavakāśaḥ num āmam bādhate .

evam tarhi vṛttāntāt eṣaḥ parihāraḥ prasthitaḥ .

kasmāt vṛttāntāt .

idam ayam codyaḥ bhavati anaḍuhaḥ sau āmpratiṣedhaḥ numaḥ anavakāśatvāt iti .

tasya parihāraḥ na vā avarṇopadhasya numvacanāt iti .

tataḥ ayam codyaḥ bhavati yatra tarhi avarṇaprakaraṇam na asti tatra taḥ āmā numaḥ bādhanam prāpnoti bahvanḍvāṃhi brāhmaṇakulāni iti .

tataḥ uttarakālam idam paṭhitam punaḥprasaṅgavijñānāt vā siddham iti