lyabādeśe upadeśivadvacanam .
lyabādeśe upadeśivadbhāvaḥ vaktavyaḥ .
upadeśāvasthāyām lyap bhavati iti vaktavyam .
kim prayojanam .
anādiṣṭārtham .
akṛteṣu ādeśeṣu lyap yathā syāt .
ke punaḥ ādeśāḥ upadeśivadvacanam prayojayanti .
hitvadattvāttvetvettvadīrghatvaśūḍitaḥ .
hitvam .
hitvā , pradhāya .
hitvam .
dattvam .
dattvā , pradāya .
dattvam .
āttvam .
khātvā , prakhanya .
āttvam .
itvam .
sthitvā , prasthāya .
itvam .
īttvam .
pītvā , prapāya .
īttvam .
dīrghatvam .
śāntvā , praśamya .
dīrghatvam .
śatvam .
pṛṣṭvā , āpṛcchya .
śatvam .
ūṭh .
dyūtvā , pradīvya .
ūṭh .
iṭ .
devitvā , pradīvya .
kim punaḥ kāraṇam ādeśāḥ tāvat bhavanti na punaḥ lyap .
na paratvāt lyapā bhavitavyam .
santi ca eva atra ke cit pare ādeśāḥ api ca
bahiraṅgalakṣaṇatvāt .
bahiraṅgaḥ lyap .
antaraṅgāḥ ādeśāḥ .
asiddham bahiraṅgam antaraṅge .
saḥ tarhi upadeśivadbhāvaḥ vaktavyaḥ .
na vaktavyaḥ .
ācāryapravṛttiḥ jñāpayati antaraṅgān api vidhīn bahiraṅgaḥ lyap bādhate iti yat ayam adaḥ jagdhiḥ lyapti kiti iti ti kiti iti eva siddhe lyabgrahaṇam karoti .
snātvākālakādiṣu ca pratiṣedhaḥ
snātvākālakādiṣu ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
snātvākālakaḥ , pītvāsthirakaḥ , bhuktvāsuhitakaḥ iti .
tadantanirdeśāt siddham .
tadantanirdeśāt siddham etat .
katham .
ktvāntasya lyapā bhavitavyam na ca etat ktvāntam .
samāsanipātanāt vā .
atha vā avaśyam atra samāsārtham nipātanam kartavyam tena eva yatnena lyap api na bhaviṣyati .
anañaḥ vā parasya .
atha vā anañaḥ parasya lyapā bhavitavyam na ca atra anañam paśyāmaḥ .
nanu ca dhātuḥ eva anañ .
na dhātoḥ parasya bhavitavyam .
kim kāraṇam .
nañivayuktam anyasadṛśādhikaraṇe tathā hi arthagatiḥ .
nañyuktam iva yuktam vā anyasmin tatsadṛśe kāryam vijñāsyate .
kutaḥ etat .
tathā hi arthaḥ gamyate .
tat yathā .
abrāhmaṇam ānaya iti ukte grāhmaṇasadṛśam puruṣam ānayati na asau loṣṭam ānīya kṛtī bhavati .
evam iha api anañ iti nañpratiṣedhāt anyasmāt anañau nañsadṛśāt kāryam vijñāsyate .
kim ca anyat anañ nañsadṛśam .
padam iti āha .
atha vā pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ grahaṇam bhavati iti evam dhātuḥ api ktvāgrahaṇena grāhiṣyate .
nanu ca iyam api paribhāṣā asti : kṛdgrahaṇe gatikārakapūrvasya api grahaṇam bhavati iti sā api iha upatiṣṭhate .
tatra kaḥ doṣaḥ .
iha na syāt : prakṛtya prahṛtya .
kva tarhi syāt .
paramakṛtvā , uttamakṛtvā .
na vai atra iṣyate .
aniṣṭam ca prāpnoti iṣṭam ca na sidhyati .
gatikārakapūrvasya eva iṣyate .
kutaḥ na khalu etat dvayoḥ paribhāṣayoḥ sāvakāśayoḥ samavasthitayoḥ pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ grahaṇam bhavati kṛdgrahaṇe gatikārakapūrvasya iti ca iyam iha paribhāṣā bhavati pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ grahaṇam bhavati iti iyam na bhavati kṛdgrahaṇe gatikārakapūrvasya api iti .
ācāryapravṛttiḥ jñāpayati iyam iha paribhāṣā bhavati pratyayagrahaṇe iti iyam na bhavati kṛdgrahaṇe iti yat ayam anañ iti pratiṣedham śāsti .
katham kṛtvā jñāpakam .
ayam hi nañ na gatiḥ na ca kārakam tatra kaḥ prasaṅgaḥ yat nañpūrvasya syāt .
paśyati tu ācāryaḥ iyam iha paribhāṣā bhavati pratyayagrahaṇe iti iyam na bhavati kṛdgrahaṇe iti tataḥ anañ iti pratiṣedham śāsti .
kim nañaḥ pratiṣedhena na gatiḥ na ca kārakam yāvatā nañi pūrve tu lyabbhāvaḥ na bhaviṣyati .
pratiṣedhāt tu jānīmaḥ tatpūrvam na iha gṛhyate pratyaygrahaṇe yāvat tāvat bhavitum arhati