Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.4.135
ṣapūrva-han-dhṛtarājñām aṇi
Aṣṭādhyāyī 6.4.135
Vṛtti Patañjali

atha kim idam ṣapūrvādīnām punarvacanam allopārtham āhosvit niyamārtham .

katha ca allopārtham syāt katham vā niyamārtham .

yadi aviśeṣeṇa allopaṭilopayoḥ saḥ prakṛtibhāvaḥ tataḥ allopārtham .

atha hi aṇi ṭilopasya eva prakṛtibhāvaḥ tataḥ niyamārtham .

ṣapūrvādīnām punarvacanam allopārtham .

ṣapūrvādīnām punarvacanam kriyate allopārtham .

aviśeṣeṇa allopaṭilopayoḥ saḥ prakṛtibhāvaḥ .

avadhāraṇe hi anyatra prakṛtibhāve upadhālopaprasaṅgaḥ .

avadhāraṇe hi sati anyatra prakṛtibhāve upadhālopaḥ prasajyeta .

katham .

yadi tāvat evam niyamaḥ syāt ṣapūrvādīnām eva aṇi iti bhavet iha niyamāt na syāt sāmanaḥ , vaimanaḥ iti .

tākṣaṇyaḥ iti prāpnoti .

atha api evam niyamaḥ syāt ṣapūrvādīnām aṇi eva iti evam api bhavet iha niyamāt na syāt tākṣaṇyaḥ iti , sāmanaḥ , vaimanaḥ iti tu prāpnoti .

atha api ubhayataḥ niyamaḥ syāt ṣapūrvādīnām eva aṇi , aṇi eva ṣapūrvādīnām iti evam api sāmanyaḥ , vemanyaḥ iti prāpnoti .

tasmāt suṣthu ucyate ṣapūrvādīnām punarvacanam allopārtham .

avadhāraṇe hi anyatra prakṛtibhāve upadhālopaprasaṅgaḥ iti .