sārvadhātuke iti kimartham .

iha mā bhūt : sañcaskaratuḥ , sañcaskaruḥ .

syāntasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : kariṣyati kariṣyataḥ .

kṛñaḥ uttve ukārāntanirdeśāt syāntasya apratiṣedhaḥ .

kṛñaḥ uttve ukārāntanirdeśāt syāntasya apratiṣedhaḥ .

anarthakaḥ pratiṣedhaḥ apratiṣedhaḥ .

uttvam kasmāt na bhavati .

ukārāntanirdeśāt .

aśakyaḥ karotau ukārāntanirdeśaḥ tantram āśrayitum .

iha samparibhyām bhūṣaṇasamavāyayoḥ krotau iha eva syāt : saṃskaroti .

saṃskartā saṃsakrtum iti atra na syāt .

na brūmaḥ asmāt ukārāntanirdeśāt yaḥ ayam karoti iti .

kim tarhi .

ukāraprakaraṇāt ukārāntam aṅgam abhisambadhyate .

utaḥ iti vartate .

yadi evam na arthaḥ sārvadhātukagrahaṇena .

kasmāt na bhavati sañcaskaratuḥ , sañcaskaruḥ iti .

utaḥ iti vartate .

uttarārtham tarhi sārvadhātukagrahaṇam kartavyam .

śnasoḥ allopaḥ iti .

śnam sārvadhātuke eva .

asteḥ api ārdhadhātuke bhūbhāvena bhavitavyam .

uttarārtham eva tarhi .

śnābhyastayoḥ ātaḥ iti .

śnā sārvadhātuke eva .

abhyastam api ākārāntam ārdhadhātuke na asti .

nanu ca idam asti : apsu yāyāvaraḥ pravapeta piṇḍān iti .

na etat ākārāntam .

yakārāntam etat .

uttarārtham eva tarhi .

ī hali aghoḥ iti .

tatra api śnābhyastayoḥ iti eva .

ataḥ api uttarārtham eva tarhi .

id daridrasya iti .

vakṣyati etat : daridrāteḥ ārdhadhātuke lopaḥ siddhaḥ ca pratyayavidhau iti .

ataḥ api uttarārtham .

bhiyaḥ anyatarasyām .

abhyastasya iti eva .

ataḥ api uttarārtham eva .

jahāteḥ ca .

abhyastasya iti eva .

ataḥ api uttarārtham .

ā ca hau .

hau iti ucyate .

abhyastasya iti eva .

ataḥ api uttarārtham .

lopaḥ yi .

abhyastasya iti eva .

ataḥ api uttarārtham .

ghavsoḥ et hau abhyāsalopaḥ ca iti .

hau iti ucyate .

tat eva tarhi prayojanam .

śnasoḥ allopaḥ iti .

nanu ca uktam śnam sārvadhātuke eva .

asteḥ api ārdhadhātuke bhūbhāvena bhavitavyam iti .

anuprayoge tu bhuvā astyabādhanam smaranti kartuḥ vacanāt manīṣiṇaḥ .

anuprayoge tu bhuvā asteḥ abādhanam iṣyate : īhām āsa , īhām āsatuḥ , īhām āsuḥ iti .

kim ca syāt yadi atra lopaḥ syāt .

lope dvirvacanāsiddhiḥ .

lope kṛte anackatvāt dvirvacanam syāt .

sthānivadbhādāt bhaviṣyati .

sthānivat iti cet kṛte bhavet dvitve .

kṛte dvitve lopaḥ prāpnoti .

asti tarhi parasya lopaḥ .

abhyāsasya yaḥ akāraḥ tasya dīrghatvam bhaviṣyati .

na evam sidhyati kasmāt pratyaṅgatvāt bhavet hi pararūpam .

na evam sidhyati .

kasmāt .

pratyaṅgatvāt pararūpam prāpnoti .

tasmin ca kṛte lopaḥ .

pararūpe ca kṛte lopaḥ prāpnoti .

dīrghatvam bādhakam bhavet tatra .

ataḥ ādeḥ iti dīrghatvam bādhakam bhaviṣyati .

idam tarhi prayojanam .

sārvadhātuke bhūtapūrvamātre api yathā syāt : kuru iti .