atha kṅidgrahaṇam anuvartate uta aho na .
kim ca ataḥ .
śūṭtve kṅidadhikāraḥ cet chaḥ ṣatvam .
śūṭtve kṅidadhikāraḥ cet chaḥ ṣatvam vaktavyam .
praṣṭā , praṣṭum , praṣṭavyam .
tukprasaṅgaḥ ca .
tuk ca prāpnoti .
nivṛtte api kṅidgrahaṇe avaśyam atra tugabhāvārthaḥ yatnaḥ kartavyaḥ .
antaraṅgatvāt hi tuk prāpnoti .
cchvoḥ iti sannipātagrahaṇam vijñāyate .
nanu evam api antyasya prāpnoti .
sannipātagrahaṇasāmarthyāt sarvasya bhaviṣyati .
evam api aṅgasya prāpnoti .
nirdiśyamānasya ādeśāḥ bhavanti iti evam aṅgasya na bhaviṣyati .
yadi evam utpucchayateḥ apratyayaḥ utpuṭ iti prāpnoti , utput iti ca iṣyate .
tathā vāñchateḥ apratyayaḥ vān , vāṃśau vāṃśaḥ iti na sidhyati .
yathālakṣaṇam aprayukte .
tatra tu etāvān viśeṣaḥ .
anuvartamāne kṅidgrahaṇe chaḥ ṣatvam vaktavyam tatra ca api sannipātagrahaṇam vijñeyam .
nivṛtte divaḥ ūḍbhāvaḥ .
nivṛtte divaḥ ūḍbhāvaḥ prāpnoti .
dyubhyām , dyubhiḥ .
astu .
katham dyubhyām , dyubhiḥ iti .
ūṭhi kṛte divaḥ ut iti uttvam bhaviṣyati .
na sidhyati .
āntaryataḥ dīrghasya dīrghaḥ prāpnoti .
tadartham taparaḥ kṛtaḥ .
evamartham taparaḥ kriyate .
kva punaḥ kṅidgrahaṇam prakṛtam .
anunāsikasya kvijhaloḥ kṅiti iti .
yadi tat anuvartate ajjhanagamām sani kvijhaloḥ ca iti kvijhaloḥ api dīrghatvam prāpnoti .
jhali tāvat na doṣaḥ .
sanam jhalgrahaṇena viśeṣayiṣyāmaḥ .
sani jhalādau iti .
kvau api ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na anena kvau dīrghatvam bhavati iti yat ayam kvibvacipracchyāyatastukaṭaprujuśrīṇām dīrghaḥ asamprasāram ca iti dīrghatvam śāsti .