Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.3.76
ekādiś ca+ekasya ca āduk
Aṣṭādhyāyī 6.3.76
Vṛtti Patañjali

kimartham āduk ucyate na aduk eva ucyate .

kā rūpasiddhiḥ : ekānnaviṃśatiḥ , ekānnaśatam .

savarṇadīrghatvena siddham .

na sidhyati .

ataḥ guṇe iti pararūpatvam prāpnoti .

evam tarhi aduṭ kariṣyate .

aduṭ ca aśakyaḥ kartum .

ānunāsikyam hi na syāt .

yat hi tat yaraḥ anunāsike anunāsikaḥ va iti padāntasya iti evam tat .

kim punaḥ kāraṇam padāntasya iti evam tat .

iha mā bhūt .

budhnaḥ , bradhnaḥ , badhnāti .

evam tarhi anuṭ kariṣyate .

anuṭ ca aśakyaḥ kartum .

vibhāṣayā ānunāsikyam .

tena idam eva rūpam syāt ekānnaviṃśatiḥ .

idam na syāt .

ekānnaviṃśatiḥ iti .

astu tarhi aduk eva .

nanu ca uktam ataḥ guṇe iti pararūpatvam prāpnoti iti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

akāroccāraṇasāmarthyāt na bhaviṣyati .

yadi tarhi prāpnuvan vidhiḥ akāroccāraṇasāmarthyāt bādhyate savarṇadīrghatvam api na prāpnoti .

yam vidhim prati upadeśaḥ anarthakaḥ saḥ vidhiḥ bādhyate .

yasya tu vidhiḥ nimittam eva na asau bādhyate .

pararūpam ca prati akāroccāraṇam anarthakam savarṇadīrghatvasya punaḥ nimittam eva .