Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.172
aṣṭano dīrghāt
Aṣṭādhyāyī 6.1.172
Vṛtti Patañjali

dīrghagrahaṇam kimartham .

aṣṭasu prakrameṣu brāhmaṇaḥ ādadhīta .

dīrghāt iti śakyam akartum .

kasmāt na bhavati aṣṭasu prakrameṣu brāhmaṇaḥ ādadhīta iti .

ṣaṭsvaraḥ bādhakaḥ bhaviṣyati .

na aprāpte ṣaṭsvare aṣṭanaḥ svaraḥ ārabhyate .

saḥ yathā eva dīrghāt bādhate evam hrasvāt api bādheta .

na dīrghāt ṣaṭsvaraḥ prāpnoti .

kim kāraṇam .

āte kṛte ṣaṭsañjñābhāvāt .

ataḥ uttaram paṭhati

aṣṭanaḥ dīrghagrahaṇam ṣaṭsañjñājñāpakam ākārāntasya nuḍartham .

aṣṭanaḥ dīrghagrahaṇam kriyate jñāpakārtham .

kim jñāpyam .

etat jñāpayati ācāryaḥ bhavati ātve kṛte ṣaṭsañjñā iti .

kim etasya jñapane prayojanam .

ākārāntasya nuḍartham .

ākārāntasya nuḍ siddhaḥ bhavati .

aṣṭānām iti .

nanu ca nityam ātvam .

etat eva jñāpayati vibhāṣā ātvam iti yat ayam dīrghagrahaṇam karoti .

itarathā hi aṣṭanaḥ iti eva brūyāt .