Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.161.1
anudāttasya ca yatra+udāttalopaḥ
Aṣṭādhyāyī 6.1.161
Vṛtti Patañjali

anudāttasya iti kimartham .

prāsaṅgam vahati prāsaṅgyaḥ .

udāttalope svaritodāttayoḥ abhāvāt anudāttagrahaṇānarthakyam .

udāttalope svaritodāttayoḥ abhāvāt anudāttagrahaṇam anarthakam .

ha hi kaḥ cit udāttaḥ udātte svarite vā lupyate .

sarvaḥ anudātte eva .

nan ca ayam udāttaḥ svarite lupyate .

prāsaṅgam vahati prāsaṅgyaḥ iti .

eṣaḥ api nighāte kṛte anudātte eva lupyate .

idam iha sampradhāryam .

nighātaḥ kriyatām lopaḥ iti .

kim atra kartavyam .

paratvāt lopaḥ .

evam tarhi ayam adya nighātasvaraḥ sarvasvarāṇām apavādaḥ .

na ca apavādaviṣaye utsargaḥ bhiniviśate .

pūrvam hi apavādāḥ abhiniviśante paścāt utsargāḥ .

prakalpya vā apavādaviṣayam tataḥ utsargaḥ abhiniviśate .

tat na tāvat atra kadā cit thāthādisvaraḥ bhavati .

apavādam nighātam pratīkṣate .

tatra nighātaḥ kriyatām lopaḥ iti yadi api paratvāt lopaḥ saḥ asau avidyamānodāttaḥ anudāttaḥ lupyate .