tuki pūrvānte napuṃsakopasarjanahrasvatvam dvigusvaraḥ ca .
tuki pūrvānte napuṃsakopasarjanahrasvatvam dvigusvaraḥ ca na sidhyati .
ārāśastri chatram , dhānāśaṣkuli chatram .
niṣkauśāmbi chatram , nirvārāṇasi chatram .
pañcāratni chatram , daśāratni chatram .
tuke kṛte anantyatvāt ete vidhayaḥ na prāpnuvanti .
na vā bahiraṅgalakṣaṇatvāt .
na vā eṣaḥ doṣaḥ .
kim kāraṇam .
bahiraṅgalakṣaṇatvāt .
bahiraṅgalakṣaṇaḥ tuk .
antaraṅgāḥ ete vidhayaḥ .
asiddham bahiraṅgam antaraṅge .
idam tarhi grāmaṇiputraḥ , senāniputraḥ iti hrasvatve kṛte tuk prāpnoti .
grāmaṇiputrādiṣu ca aprāptiḥ .
grāmaṇiputrādiṣu ca aprāptiḥ .
kim kāraṇam .
bahiraṅgalakṣaṇatvāt eva .
atha vā parādiḥ kariṣyate .
parādau saṃyogādeḥ iti atiprasaṅgaḥ .
parādau saṃyogādeḥ iti atiprasaṅgaḥ bhavati .
apacchāyāt .
vā anyasya saṃyogādeḥ iti etvam prasajyeta .
vilopavacanam ca .
veḥ ca lopaḥ vaktavyaḥ .
agnicit , somasut .
apṛktasya iti veḥ lopaḥ na prāpnoti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
apṛktagrahaṇam na kariṣyate .
yadi na kriyate darviḥ , jāgṛviḥ , atra api prāpnoti .
anunāsikaparasya viśabdasya grahaṇam śuddhaparaḥ ca atra viśabdaḥ .
evam api satukkasya lopaḥ prāpnoti .
nirdiśyamānasya ādeśāḥ bhavanti iti evam na bhaviṣyati .
iṭpratiṣedhaḥ ca .
iṭpratiṣedhaḥ ca vaktavyaḥ .
parītat .
satukkasya valādilakṣaṇaḥ iṭ prasajyeta .
evam tarhi abhaktaḥ .
abhakte svaraḥ .
yadi abhaktaḥ tarhi svare doṣaḥ bhavati .
dadhi chādayati , madhu chādayati .
tiṅ atiṅaḥ iti nighātaḥ na prāpnoti .
nanu ca tuk eva atiṅ .
na tukaḥ parasya nighātaḥ prāpnoti .
kim kāraṇam .
nañivayuktam anyasadṛśādhikaraṇe .
tathā hi arthagatiḥ .
nañyukte ivayukte vā anyasmin tatsadṛśe kāryam vijñāyate .
tathā hi arthaḥ gamyate .
tat yathā .
abrāhmaṇam ānaya iti ukte brāhmaṇasadṛśam eva ānayati .
na asau loṣṭam ānīya kṛtī bhavati .
evam iha api atiṅ iti tiṅpratiṣedhāt anyasmāt atiṅaḥ tiṅsadṛśāt kāryam vijñāsyate .
kim ca anyat atiṅ tiṅsadṛśam .
padam .