kimartham atasuc kriyate na tasuc eva kriyate .
tatra ayam api arthaḥ .
svarārthaḥ cakāraḥ na kartavyaḥ bhavati .
pratyayasvareṇa eva siddham .
kā rūpasiddhiḥ : dakṣiṇataḥ grāmasya .
uttarataḥ grāmasya .
dakṣiṇottaraśabdau akārāntau .
tasuśabdaḥ pratyayaḥ .
bhavet siddham yadā akārāntau .
yatu tu khalu ākārāntau tadā na sidhyati .
tadā api siddham .
katham .
puṃvadbhāvena .
katham puṃvadbhāvaḥ .
tasilādiṣu ā kṛtvasucaḥ iti .
na sidhyati .
bhāṣitapuṃskasya puṃvadbhāvaḥ na ca etau bhāṣitapuṃskau .
nanu ca bho dakṣiṇaśabdaḥ uttaraśabdaḥ ca puṃsi bhāṣyete .
samānāyām ākṛtau yat bhāṣitapuṃskam iti ucyate ākṛtyantare ca etau bhāṣitapuṃskau .
dakṣiṇā uttarā iti dikśabdau .
dakṣiṇaḥ uttaraḥ iti vyavasthāśabdau .
yadi punaḥ dikśabdāḥ api vyavasthāśabdāḥ syuḥ .
katham yāni digapadiṣṭāni kāryāṇi .
diśaḥ yadā vyavasthām vakṣyanti .
yadi tari yaḥ yaḥ diśi vartate saḥ saḥ dikśabdaḥ ramaṇīyādiṣu atiprasaṅgaḥ bhavati .
ramaṇīyā dik śobhanā dik iti .
atha matam etat diśi dṛṣṭaḥ digdṛṣṭaḥ digdṛṣṭaḥ śabdaḥ dikśabdaḥ diśam yaḥ na vyabhicarati iti ramaṇīyādiṣu atiprasaṅgaḥ na bhavati .
puṃvadbhāvaḥ tu prāpnoti .
evam tarhi sarvanāmnaḥ vṛttimātre puṃvadbhāvaḥ vaktavyaḥ dakṣiṇottarapūrvāṇām iti evamartham .
viśeṣaṇārtham tarhi .
kva viśeṣaṇārthena arthaḥ .
ṣaṣṭhī atasarthapratyayena iti .
ṣaṣṭhī tasarthapratyayene iti ucyamāne iha api syāt .
tataḥ grāmāt .
yataḥ grāmāt iti .